کاهش چندباره نرخ سود بانکی در هفتههای اخیر بهویژه رفتار پیشگامانه یک بانک خصوصی برای کاهش دوباره این شاخص بسیار بااهمیت، این پرسش را در میان علاقهمندان ایجاد کرده است که چرا این اتفاق میافتد؟ بدون تردید و در راس این دلایل، روند کاهنده نرخ تورم است. اما این همه ماجرا نیست. اکبر کمیجانی، قائم مقام بانک مرکزی به همراه دو کارشناس ارشد پولی و بانکی در گزارش مشروحی که از روزگار امروز سیاستهای پولی در وبگاه پژوهشکده پولی و بانکی انعکاس یافته برخی از مهمترین مسائل مرتبط با نرخ سود بانکی را تشریح کردهاند.
در این گزارش آمده است: نرخ سود بانکی یکی از کلیدیترین متغیرهای اقتصاد کلان در اقتصاد هر کشور است. نرخ سود بانکی در ارتباط تنگاتنگ و دو طرفه با بخش واقعی و پولی مالی اقتصاد قرار دارد. هر تغییری در نرخ سود بانکی به سرعت بر مصرف، سرمایهگذاری و هزینههای تولید در سطح کلان، ترازنامه بنگاهها و بانکها در سطح خرد و نیز داراییهای مالی و غیرمالی تاثیر میگذارد. او در این مقاله چند دلیل اصلی کاهش نرخ سود در مقطع فعلی را تشریح کرده است.
به اعتقاد قائم مقام بانک مرکزی «بهبود شرایط محیطی اقتصاد کلان» به دلیل سیاست خارجی اصولی و توافق هستهای در ماههای پایانی سال که منجر به کاهش ریسک شده است یکی از دلایل اجتنابناپذیر کاهش نرخ سود بانکی است. این مقام مسئول و سیاستگذار پولی مینویسد: هماهنگی سیاست مالی با سیاست پولی و توازن بودجه نیز راه را برای کاهش نرخ سود بانکی هموار کرده است.
یکی از محرکهای افزایش نرخ سود بانکی ظهور مشکل نقدینگی برای بانکها و شکست بازار پول در ایجاد هماهنگی برای رفع مشکل نقدینگی بوده است. تقویت نقش نظارتی و تنظیمگری بانک مرکزی برای تقویت نقدینگی بانکها و نظارت بر امور نیز نقش مثبت در کاهش نرخ سود دارد. انتخاب چارچوب مناسب سیاست پولی که منجر به کاهش نرخ تورم شد، مدیریت عملیات بازار بینبانکی و کاهش ریسک سیاستهای پولی در شرایط موجود نیز در روند کاهنده نرخ سود موثر بودهاند.