اینکه قیمت واقعی خودروهای تولید ایران در خارج از ایران چقدر است، همیشه دستمایه گزارش ها و اخبار گوناگون رسمی و غیر رسمی بوده است. از یک سو عده ای می گویند خودروهای ایرانی در کشوری مثل عراق قیمتی ندارند مثلاً یک پراید صفر در بغداد را می توان به قیمتی معادل 4 تا 5 میلیون تومان خریداری کرد از سوی دیگر معاون صادرات گروه خودروسازی سایپا همین چند ماه پیش اعلام کرد که «قیمت فروش پراید در کشور عراق 8300 دلار است».
با یک ضرب و تقسیم دبستانی به راحتی می توانیم اختلاف این دو قیمت را به دست بیاوریم. با تقسیم 5 میلیون تومان بر سه هزار و 600 (محدوده فعلی قیمت دلار در بازار ایران) به رقم یک هزار و 388 دلار می رسیم؛ اختلاف معنا داری حدود هفت هزار دلاری بین آنچه که شنیده می شود و آنچه که از سوی معاون صادرات به صورت رسمی گزارش شده است.
اطلاعات مختلفی از بازار که دهان به دهان می چرخید باعث می شد تا اندکی در مورد قیمت واقعی این خودرو در بازار عراق تجسس کنم. در همین زمان از طریق دوستی فیلم کوتاهی به دستم رسید که مرد عراقی با حضور در کنار یک خودروی پراید می گفت این خودرو را 850 دلار خریده است؛ اگر روایت این فیلم درست باشد چه؟ یعنی این همه اختلاف بین روایت رسمی و غیر رسمی از بازار خودروی عراق وجود دارد؟
برای بررسی بیشتر سراغ سایت معروف خریدوفروش خودرو در عراق رفتم؛ سایتی با عنوان ام. ردی (mredy. com) و در قسمت جست وجو نوشتم سایبا و شهر بغداد را به عنوان محدوده جست وجو انتخاب کردم. قبل از هر چیز باید بگویم این سایت در عراق همان وضعیتی را دارد که سایت های همچون «دیوار», «شیپور» و «باما» در ایران دارند؛ چند لحظه گذشت و باز هم تعجب من دوچندان شد. اولاً قیمت ها در این سایت با دو واحد مختلف پولی یعنی دلار (USD) و دینار (IQD) ثبت شده بود. در همین سایت آگهی فروش پرایدی را دیدم که نوشته بود (سایبا 2016 زیرو) یعنی پراید صفر مدل 2016 و قیمت آن 81 USD ثبت شده بود. اشتباه ندیده بودم یک دفعه شوکه شدم. یعنی واقعاً می شود با 270 هزار تومان در بغداد یک پراید صفر گرفت؟
رفتم سراغ مدل پایین تر، قیمت پراید 2015، 78 IQD بود، این از مورد قبل هم تعجب برانگیزتر بود چرا که قیمت دینار عراقی در بازار تهران حدود 285 هزار تومان است و با این احتساب قیمت پراید 2015 می شد چیزی حدود 23 هزار تومان!
این اعداد به نظرم اصلاً قابل اعتنا نبودند به همین دلیل با دوست عراقی ام تماس گرفتم و موضوع را با ایشان در میان گذاشتم. این دوست عراقی دو توضیح جالب داد که تمام سوالات من برطرف شد. اولاً گفت با اینکه طراحان سایت، انتخاب هر دو واحد پولی را آزاد گذاشته اند اما مردم عراق این تفکیک را رعایت نمی کنند و گاهی از واحد دینار (IQD) و گاهی هم از واحد پولی دلار (USD) استفاده می کنند اما در تمام این موارد قیمت ها به دلار مبنای محاسبه است. یعنی در عراق تمام معاملات بر پایه دلار انجام می شود حتی اگر در سایتی هم نوشته باشند مثلاً 30 یا 40 دینار مقصود همان 30 یا 40 دلار است. با این توضیح من فهمیدم که باید تمام قیمت ها را با دلار محاسبه کنم.
اما با این توضیح، مسئله من هنوز تمام نشده بود، با توضیح دوم کل مسئله من حل شد. وی گفت نکته دوم این است که واحد محاسبه خودرو شاخص 100 دلاری است. یعنی اگر کسی می نویسد 81 دلار معنایش این است که 81 اسکناس 100 دلاری (یعنی 8100 دلار) و همچنین اگر دیگری هم می نویسد 78 دینار باز هم مقصودش 78 اسکناس 100 دلاری (یعنی 7800 دلار) است.
نکته ای که از این جست وجو به دست آوردم این بود که اولاً در هیچ موردی قضاوت شتابزده نداشته باشم و در ثانی اندکی بیشتر در مورد آنچه که می شنوم یا حتی می بینم بیشتر تأمل کنم.
کارشناس خودرو