ذی نفع واحد
بانک مرکزی هفته گذشته از راه اندازی فاز نخست «سامانه ذی نفع واحد» خبر داد و در بخشنامه ای به شبکه بانکی اعلام کرد: «نسخه اول «سامانه روابط اشخاص ذی نفع واحد» مربوط به اطلاعات سببی و نسبی و اطلاعات روابط هیأت مدیره تا سه سطح، بر…
مطالب: علی نظافتیان - پژوهشگر بانکی
دوگانگی مدیریت و نظارت
بخشنامه اخیر بانک مرکزی مجموعه رهنمودهای شورای فقهی بانک مرکزی تحت عنوان «راهنمای اجرایی نظارت و تطبیق شرعی در موسسات اعتباری» را بی کم وکاست به بانک ها ابلاغ کرده است. بررسی به عمل آمده راجع به حدود اختیارات ناظرین شرعی در بانک…
لغو یا تعلیق مجوز فعالیت بانک ها
آیا می توان مجوز فعالیت یک بانک و مؤسسه اعتباری را تعلیق یا لغو کرد و به حیات بانکی آن خاتمه داد؟ در صورت پاسخ مثبت آیا این کار بایستی مستند به تصمیم بانک مرکزی باشد یا متکی به رأی قطعی مراجع قضایی؟ نکته حقوقی موضوع اینجاست که…
تضمین اطمینان بخش بانک ها
مردم بانک ها را بیشتر با پرداخت وام و اعتبارات و سپرده های بانکی می شناسند. از نظر بسیاری، بانک جایی است که از مردم سپرده می گیرند و به مردم وام می دهند، اما امروزه بانک ها افزون بر پرداخت وام و تسهیلات، تعهدات، سرویس ها و خدمات…
اصلاح نظام بانکی همراه با مصونیت قضایی
برنامه هفتم توسعه بالاخره هفته پیش – یکشنبه 28 خردادماه 1402 - با حضور رئیس جمهوری تسلیم مجلس شد تا خط و مشی توسعه کشور در پنج سال آینده مشخص شود. نکات مثبتی در مورد مباحث بانکی در لایحه برنامه هفتم توسعه پیش بینی شده است؛ از…
مدل کسب وکار بانک ها
«سی امین همایش سالانه سیاست های پولی و ارزی» با محوریت «تثبیت اقتصادی؛ حکمرانی و سیاستگذاری» هفته گذشته به همت پژوهشکده پولی و بانکی در بانک مرکزی برگزار شد. «ابوذر سروش»، معاون نظارت بانک مرکزی در این همایش از لزوم اصلاح مدل کسب…
بانکداری آینده
در پی تصویب طرح «قانون بانک مرکزی» بار دیگر طرحی 90 ماده ای راجع به بانک و بانکداری در دستور کار مجلس قرار گرفته است. سوال پیش روی صاحب نظران بانکی، آن است که با این قوانین بانکی، آینده بانکداری ایران چگونه خواهد بود؟ شاید نگاهی…
سرنوشت یک قانون بعد از 4 دهه
بانک و بانکداری در کشورمان مولود مقررات شرعی نبوده، بلکه پدیده ای کاملا وارداتی بوده است که نحوه کارکرد آن نیز در خارج طراحی شده ولی در طول سالیان کم کم در ایران بومی سازی شده است. نخستین بانکی که در ایران اقدام به تأسیس شعبه…
سنگ بزرگ قانون بانک مرکزی
می گویند روزی از روزها «ملانصرالدین» با شخصی درگیر شد، مشاجره بالا گرفت و کار به دعوا کشید. در نهایت قرار شد که آخر هفته در میدان شهر پنجه در پنجه هم بیندازند تا پیروز میدان مشخص شود. روز موعود فرا رسید و مردمان زیادی برای تماشای…
طرح بانکداری و سیاست قضازدایی
«قضازدایی»؛ یعنی برقراری سیاست های مناسب برای کاستن از حجم پرونده های قضایی و بی جهت اوقات گرانبهای مراجع قضایی را تلف نکردن. دعاوی و شکایاتی که می توان با ابداع مکانیزم ها و تشکیلات مناسب قانونی نظیر نهادهای داوری، آنها را خارج…
پاک کردن صورت مسئله
به دنبال هشدار رئیس کل بانک مرکزی به بانک های ناتراز، گمانه زنی رسانه ای در مورد انحلال یا ادغام بانک های ناتراز آغاز شد؛ از جمله روزنامه «آفتاب یزد» به نقل از منابع آگاه نوشت: «علی رغم هشدار رئیس کل بانک مرکزی مبنی بر انحلال…
بانک مرکزی و تکالیف بودجه ای بانک ها
هفته گذشته بانک مرکزی در بخشنامه ای، احکام و تکالیف نظام بانکی در قانون بودجه ۱۴۰۲ را برای اجرا به بانک ها ابلاغ کرد. به عنوان کسی که با الفبای حقوق بانکی آشناست، بر این باورم که قانون مصوب مجلس پس از انتشار در روزنامه رسمی باید…
اصلاحات ناتمام
در نیمه اول مهرماه سال گذشته خبرگزاری خانه ملت گزارش داد: «از آنجا که بخش اعظمی از مشکلات اصلی کشور و رشد نقدینگی ناشی از خلق پول توسط بانک ها است، نمایندگان خانه ملت بررسی «طرح بانکداری» را در دستور کار خود قرار داده و این طرح…
درمان ناترازی بانک ها با «گزیر»
هفته گذشته «محمدرضا فرزین»، رئیس کل بانک مرکزی در گفت وگویی مفصل با سیما و با اشاره به ناترازی برخی بانک ها، درمان ناترازی را استفاده از مکانیزم «گزیر» تشخیص داد و در این باره گفت «به دنبال این هستیم که با بانک های ناتراز خصوصی و…
ایران چک: خلق پول یا راحتی پرداخت؟
شاید برای شما هم این پرسش مطرح شده باشد که ایران چک چیست؟ آیا ایران چک بانک مرکزی، نوعی اسکناس کاغذی و پول رسمی کشور است و باید تحت نظارت هیأت نظارت اندوخته اسکناس با امضای رئیس کل بانک مرکزی و همچنین وزیر امور اقتصادی و دارایی…
بانکداری یا صندوقداری؟
استفاده از عناوین جدید مانند «قرض الحسنه اجتماعی» یا «تأمین رکن ضامن» در قانون بودجه تا حدی تازگی دارد. براساس آموزه های دینی، قرض الحسنه ذاتا ماهیت اجتماعی و اخلاقی و گره گشایی از مشکلات نیازمندان دارد و در جامعه از امور خیر…
بانک و بانکداری در سالی که گذشت
سالی که گذشت، سالی پربار و فراوان از رویدادهای پراهمیت و کم اهمیت در حوزه بانک و بانکداری بود؛ رویدادهایی که هر کدام به گونه ای در جهت دهی به سیاست های پولی و بانکی و مدیریت کلان شبکه بانکی کشور موثر بودند و خط مشی آینده را ترسیم…
قضازدایی از جرایم و دعاوی بانکی
هفته گذشته به همت پژوهشگاه قوه قضائیه و موسسه عالی آموزش بانکداری ایران، وابسته به بانک مرکزی، همایشی تخصصی تحت عنوان «امکان سنجی، پیشگیری و قضازدایی از جرایم و دعاوی بانکی» برگزار شد. گرچه اینجانب سخنران مدعو همایش بودم، اما…
نهادینه سازی بانکداری الکترونیک
هفته گذشته با تلاش معاونت فناوری های نوین بانک مرکزی، «نهمین همایش بانکداری الکترونیک و نظام های پرداخت» پس از سه سال وقفه به دلیل شیوع کرونا، در سالن همایش های بین المللی برج میلاد تهران برگزار شد؛ همایشی که چندین سال است شبکه…
مالکیت چک الکترونیک
افتتاح حساب جاری، صدور دسته چک و پرداخت چک صادرشده یا صدور گواهی عدم پرداخت در رده خدمات و سرویس های بانکی جای می گیرند که بانک ها به مشتریان ارائه می دهند. کهنسالی قانون چک به سال 1355 برمی گردد. این قانون در تیرماه 1355 در 22…