همیشه در فیلمهای علمی - تخیلی شاهد رویارویی انسانها و ماشینها بودهایم، اما امروزه با پیشرفت تکنولوژی این تخیلات کمکم به واقعیت تبدیل میشوند. برای مثال در بازار ساخت تلفنهای هوشمند، کمپانی چینی Foxconn که تحت لیسانس کمپانی اپل است و همچنین تعدادی شرکت دیگر، از اخراج 60هزار کارگر و جایگزینی آنها با روبات خبر دادند. یکی از کارخانههای واقع در شهر کون شان در کشور چین تعداد کارگران خود را به نصف کاهش داده و به جای کارگران خود از ماشینهایی استفاده کرده که قابلیت اتصال و مونتاژ بخشهای مختلف یک قطعه را با دقتی بسیار بالا دارند.
هزینههای پرداختی بابت هر کارگر
شرکت Foxconn در مصاحبه اخیر خود با بیبیسی اعلام کرده: ما قصد داریم از روباتها و سایر تکنولوژیهای پیشرفته برای جایگزینی با انسانها استفاده کنیم. در واقع هدف ما این است که به نیروهای انسانی خود وظایف پیچیدهتری محول کنیم، مثلا انجام تحقیقات و کنترل کیفیت محصولات. اگرچه برخی از اقتصاددانان درباره عوارض بیکار شدن کارگران و به خدمت گرفت روباتها هشدار دادهاند، اما بسیاری از تولیدکنندگان، روباتهای خستگیناپذیر را که کارایی بالاتری دارند و اشتباه هم نمیکنند ترجیح میدهند.
در حال حاضر نزدیک به 46درصد مساحت شهر کون شان چین توسط کارخانجات مختلف اشغال شده و دو سوم جمعیت شهر را کارگران تشکیل دادهاند.
مقامات مسئول در این شهر از کاهش نیروهای انسانی ابراز خشنودی کردهاند و امیدوارند این حرکت در سایر کارخانههای کون شان نیز عملی شود. در پی اخراج کارگران و جایگزینی آنها با هوش مصنوعی 4میلیارد یوان (معادل 545.8میلیون یورو) بهوسیله 35 شرکت چینی پسانداز شده. اما استفاده از روبات تنها به این نقاط محدود نمیشود. در سال 2015 نزدیک به 240هزار روبات در کارخانههای مختلف سراسر دنیا به کار گرفته شدند.
از سوی دیگر این شرکت به رفتار بیرحمانه با کارکنانش مشهور است. شرکت Faxconn بارها به علت رفتار نامناسب با کارکنان خود مورد انتقاد قرار گرفته است.
همچنین در سال 2010 موجی از خودکشی در میان کارمندان این شرکت رواج یافته بود. بسیاری از گزارشها نشان میدهد که فاکس کان با روحیهای نظامی اداره میشود، به طوری که در یکی از کارخانههای اصلی آن در چین، ماهانه 5درصد کارکنان (24هزار نفر) کار خود را رها میکنند. در سال 2012 هم به دلیل شرایط وخیم کاری 150 نفر از کارکنان این شرکت روی پشت بام رفتند و با اعتصاب، مدیران را تهدید به خودکشی کردند. سرانجام کمپانی اپل مجبور شد قراردادی را امضا کند که در آن امنیت شغلی کارمندان را تضمین میکرد و همچنین میزان ساعات کاری را به نفع کارکنان تغییر داد.
با این اوضاع به نظر میرسد از استفاده روبات به جای کارگران در شرکتی که رفتار نامناسبی با کارکنان خود دارد چندان هم عجیب نباشد.