شاید مهمترین خبر مالی امروز برای مدیران این باشد که افزایش نرخ بهره دیگر فقط یک تصمیم بانک مرکزی نیست؛ اکنون خودش را در بازار بدهی نشان داده است. نرخ بازده اوراق ۱۰ساله خزانهداری آمریکا امروز از ۵ درصد عبور کرد و در مقطعی به ۵.۰۴۱ درصد رسید؛ بالاترین سطح از سال ۲۰۰۷.
رویترز گزارش میدهد متوسط نرخ بازده اوراق ۱۰ساله کشورهای گروه هفت نیز به ۴.۲۸۵ درصد رسیده؛ بالاترین سطح از میانه سال ۲۰۰۸ و حدود یک واحد درصد بیشتر از قبل از آغاز بحران اخیر خاورمیانه. نفت بالای ۱۰۰ دلار، فشارهای تورمی و انتظار برای سیاست پولی سختگیرانهتر از عوامل اصلی افزایش بازده اوراق هستند.
این خبر ظاهراً مربوط به بازار اوراق دولتی است، اما اثر آن تقریباً به تمام اقتصاد جهانی منتقل میشود. اوراق خزانه آمریکا یکی از مهمترین نرخهای مرجع در قیمتگذاری سرمایه است. وقتی سرمایهگذار میتواند با ریسک نسبتاً پایین بازده حدود ۵ درصد دریافت کند، تأمین مالی شرکتها، پروژههای زیرساختی، استارتآپها و اقتصادهای پرریسک باید نرخ بسیار بالاتری پیشنهاد دهند. نتیجه، افزایش هزینه سرمایه و سختتر شدن تأمین مالی است.
برای شرکت ایرانی که به بازار سرمایه آمریکا دسترسی مستقیمی ندارد هم این تحول مهم است. پول گرانتر میتواند دلار را قوی نگه دارد، قیمت داراییها را تحت فشار قرار دهد، پروژههای سرمایهگذاری را کند کند و تقاضای جهانی برای کالاهای پایه را کاهش دهد. همچنین شرکتهای خارجی که کالا، ماشینآلات یا خدمات به ایران و منطقه میفروشند، با هزینه سرمایه بالاتری مواجه میشوند و ممکن است این هزینه را وارد قیمت کنند.
در داخل شرکت نیز یک اثر مدیریتی وجود دارد: دورهای که مدیر میتوانست افزایش فروش آینده را با هزینه پایین تأمین مالی امروز مقایسه کند، در بازار جهانی در حال پایان یافتن است. پروژهای که با نرخ سرمایه پایین سودده بود، ممکن است در نرخهای جدید دیگر توجیه اقتصادی نداشته باشد.
اقدام امروز: تمام پروژههای سرمایهگذاری و خرید تجهیزات که بازگشت بلندمدت دارند باید یکبار دیگر با Cost of Capital بالاتر محاسبه شوند. در بودجه ارزی نیز سناریوی «نرخ بهره جهانی بالا برای مدت طولانیتر» را جدی بگیرید؛ نه بهعنوان سناریوی بدبینانه، بلکه بهعنوان یکی از سناریوهای پایه.