
شین جرثقیل سقفی به عنوان خط برق رسان استفاده می شود. جرثقیل در شش حالت بالا، پایین، چپ و راست، عقب و جلو امکان جابجایی قطعات سبک و سنگین را دارد که این حرکت ها توسط نیروی الکتریکی انجام می شود.
برای حرکت طولی از شین برق رسان که از نظر هندسی به شکل مکعب مستطیل بوده و دارای هدایت گر های مسی برای انتقال جریان است؛ استفاده می کنند.
انواع شین جرثقیل سقفی به دو مدل باز و بسته تقسیم می شود که در حالت بسته در دو مدل پی وی سی و آلومینیومی دسته بندی می شود.
شین یا در اصطلاح فنی باسبار جرثقیل با روکش آلومینیوم استحکام و مقاومت بیشتری نسبت به روکش پلاستیکی یا پی وی سی دارد.

ویژگی شین (باسبار) جرثقیل سقفی
شین جرثقیل سقفی از شاخه های 4 متری به هم پیوسته تشکیل شده است. این شاخه ها به وسیله ی بست های رابط در طول مسیر قرار می گیرند. باسبار به ساپورت های 30 و 40 سانتی که از سقف آویزان می شوند متصل می شود و تیغچه هایی به عنوان واسط مس های داخل شین قرار می گیرند.
شین جرثقیل معمولاً در مسیر طولی جرثقیل استفاده میشود؛ زیرا طول مسیر حرکت طولی معمولاً بیشتر از مسیر عرضی است و نیاز به جریان با کیفیت تری دارد.
جریان شین برق رسان بسته در بازه ی 25، 50، 60، 80 و 120 آمپر موجود است در صورتی که برای شینه های باز جریان های 100، 200، 400 و 800 آمپر را شامل می شود. شین باز برای جریانهای بالاتر استفاده میشود و در پروژههای صنعتی با متراژ طولانی تر کاربرد دارد.
کدام شین برق رسان برای نصب به صرفه تر است؟
شین جرثقیل سقفی با روکش پلاستیکی فشرده (پی وی سی) در جریان 25 آمپر کمترین قیمت را دارد و قیمت شین برق رسان جرثقیل در بازه متری یک میلیون و سیصد هزار تومان است.
با افزایش جریان ضخامت مس و روکش شینه جرثقیل سقفی نیز بیشترشده و همین امر باعث افزایش قیمت نیز می شود. همچنین شین برق رسان آلومینومی قیمت بیشتری نسبت به پی وی سی دارد.
باسبار 25 آمپر در مسیر های با طول 40 تا 80 متر جوابگوی نیاز کارفرمایان است ولی از جریان های بیشتر، در مسیر های طولانی تر تا 200 متر هم استفاده می کنند.
جاروبک در شین برق رسان چگونه عمل می کند؟
جاروبک جرثقیل سقفی وظیفه دریافت جریان برق از شین را بر عهده دارد. زغال جاروبک از جنس کربن در تماس با مس داخل شین جرثقیل حرکت میکند و جریان برق را به سیستم الکتریکی جرثقیل منتقل میکند.
هر نوع شین جرثقیل سقفی باید با جاروبک متناسب با همان برند و نوع استفاده شود. برای مثال، در صورت استفاده از شین آلومینیومی باید از جاروبک متناسب با همان خط برق استفاده شود.

چه نکاتی را نصب خط برق رسان طولی باید رعایت کنیم؟
مسیر خط برق رسان طولی باید هم تراز بدون شیب باشد در عیر اینصورت جاروبک به دلیل رفت و آمد های پی در پی با مشکل شکستگی مواجه می شود. نکته دیگر استفاده از جریان متناسب با ظرفیت جرثقیل سقفی است. به عبارتی اگر ظرفیت شین که بر حسب میزان آمپر مصرفی تابلو برق جرثقیل و موتور های طولی سنجیده می شود؛ کمتر از استاندارد باشد در طول عمر استفاده از خط برق رسان اثر می گذارد.
می توان از منبع تغذیه ابتدا یا وسط، در شین برق رسان استفاده کرد که از افت ولتاژ جلوگیری می کند و جریان به صورت پایدار تر در خط برق رسان انتشار می دهد. در مسیرهای طولانی تر، طراحی صحیح سیستم تغذیه شین جرثقیل سقفی و بررسی افت ولتاژ اهمیت بیشتری پیدا میکند.
انتخاب شین مناسب برای جرثقیل سقفی
برای انتخاب شین برق رسان مناسب، علاوه بر جریان مصرفی باید طول مسیر، تعداد موتورهای جرثقیل، شرایط محیطی و میزان استفاده روزانه نیز در نظر گرفته شود. انتخاب صحیح باسبار باعث کاهش افت ولتاژ، عملکرد بهتر جاروبک و افزایش ایمنی و عمر مفید سیستم برق رسانی جرثقیل می شود.
در محیط های صنعتی که گرد و غبار، رطوبت یا حرارت بالا وجود دارد، انتخاب نوع مناسب شین اهمیت بیشتری دارد. در چنین شرایطی باید جنس روکش، کیفیت اتصالات و میزان مقاومت شین در برابر شرایط محیطی پیش از نصب بررسی شود تا احتمال خرابی کاهش پیدا کند.
سی ریل و سیم بکسل جایگزینی برای شین برق رسان آلومینیومی و پی وی سی
علاوه بر استفاده از انواع شین جرثقیل سقفی، میتوان از سی ریل و سیم بکسل به همراه کابل های تخت یا گرد، در انتقال جریان برق کمک گرفت. این جایگزینی بیشتر در خط برق رسان عرضی و طولی با مسیر های کمتر از 20 متر، مشهود است. بهره گیری از سی ریل برق رسان و سیم بکسل در مسیر های طولانی با اختلال پایداری جریان برق همراه است.
از نظر اقتصادی استفاده از این مکانیزم، در کاهش هزینه های راه اندازی جرثقیل اثر بسزایی دارد و در کارگاه های کوچک تولیدی و متوسط نظیر آهن فروشی ها و سوله های انبار داری از این شیوه، بیشتر کاربرد دارد.
سوالات متداول
ولتاژ ورودی شین جرثقیل چقدر است؟
380 ولت.
آیا اجزای شین برق جرثقیل در pvc و آلومینیوم یک است؟
خیر، با یکدیگر تفاوت دارند.
جاروبک شین باز از نظر جریانی متفاوت هستند؟
بله در جریان های 100، 200، 400، 800 آمپر مشابه نیستند.
جریان شین برق رسان به چه چیزی بستگی دارد؟
به توان موتورهای جرثقیل، تعداد موتورها، جریان تابلو برق، طول خط برق رسان
طول عمر انواع شین جرثقیل سقفی چقدر است؟
طول عمر شین به نوع، کیفیت ساخت، میزان استفاده و شرایط کارخانه بستگی دارد. تقریبا، برای شین پی وی سی حدود 4 تا 5 سال و برای شین آلومینیومی حدود 7 تا 8 سال طول عمر مفید در نظر گرفته میشود.
