تجربه اروپا نشان می‌دهد کاهش وابستگی انرژی می‌تواند سپر رقابتی صنعت باشد
صنعت با انرژی منعطف‌تر
چه اتفاقی افتاد؟
ارزیابی تازه بانک مرکزی اروپا از عملکرد اقتصاد منطقه یورو نشان می‌دهد این اقتصاد توانسته در برابر شوک انرژی سال ۲۰۲۶ مقاومت بیشتری از انتظار نشان دهد.
در این ارزیابی، کاهش وابستگی اقتصاد به نفت، توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر و هسته‌ای، سرمایه‌گذاری فناوری و حمایت‌های مالی از جمله عوامل افزایش تاب‌آوری معرفی شده‌اند.
این نتیجه به معنای رفع کامل آثار گرانی انرژی نیست؛ بلکه نشان می‌دهد ساختار مصرف انرژی می‌تواند شدت انتقال شوک جهانی به تولید و مصرف داخلی را کاهش دهد.
اثر اقتصادی بر ایران
برای اقتصادی که بخش مهمی از تولید صنعتی آن به انرژی وابسته است، تجربه اروپا یک پیام مهم دارد: مزیت انرژی تنها از قیمت پایین سوخت ایجاد نمی‌شود. اطمینان از تداوم تأمین و بهره‌وری مصرف نیز تعیین‌کننده است.
اگر بنگاهی سوخت ارزان داشته باشد اما با توقف‌های مکرر یا محدودیت تأمین مواجه شود، ممکن است هزینه واقعی تولید آن از رقیبی که انرژی گران‌تر اما مطمئن‌تری دریافت می‌کند بیشتر شود.
این تفاوت در صنایع فولاد، سیمان، شیمیایی و سایر فعالیت‌های انرژی‌بر اهمیت ویژه دارد.
اثر بر کسب‌وکار ایرانی
مدیران صنعتی باید بهره‌وری انرژی را از یک موضوع صرفاً فنی به شاخص اقتصادی تبدیل کنند. مصرف انرژی به ازای هر واحد محصول، هزینه توقف ناشی از محدودیت تأمین و امکان جابه‌جایی زمان تولید باید اندازه‌گیری شود.
همچنین شرکت‌هایی که امکان استفاده از سامانه‌های بازیافت حرارت، بهینه‌سازی تجهیزات یا تأمین مکمل انرژی دارند، می‌توانند کاهش آسیب‌پذیری خود را ارزیابی کنند.
البته هر طرح سرمایه‌گذاری باید با محاسبه دوره بازگشت، ریسک فنی و شرایط واقعی تأمین تجهیزات بررسی شود.
ریسک، فرصت و اقدام
ریسک اصلی برای صنایع داخلی، تداوم اتکا به انرژی ارزان بدون ارتقای بهره‌وری و قابلیت استمرار تولید است.
فرصت نیز در توسعه خدمات مدیریت انرژی، تجهیزات کم‌مصرف، نگهداری پیشگیرانه و فناوری‌های کاهش اتلاف قرار دارد.
اقدام پیشنهادی: هر کارخانه سه خط تولید با بیشترین مصرف انرژی را مشخص کند و هزینه توقف یک‌روزه هر خط را محاسبه کند. سپس سرمایه‌گذاری‌های پیشنهادی برای افزایش تاب‌آوری بر اساس صرفه‌جویی قابل اندازه‌گیری اولویت‌بندی شوند.
مهم‌ترین درس این است که امنیت انرژی فقط مسئله وزارتخانه‌ها و تأمین‌کنندگان نیست؛ بخشی از مسئولیت مدیریت صنعتی نیز محسوب می‌شود.
نظرات کاربران
ثبت دیدگاه در نسخه آزمایشی فعال نیست.