تغییرات اقلیمی در حال تبدیل شدن به یک عامل ژئواستراتژیک در تجارت جهانی است. کاهش سطح آب در کانال پاناما و رودخانههایی مانند راین و دانوب، خشکسالی، اختلال در نیروگاهها و باز شدن مسیرهای جدید در قطب شمال، همگی نشان میدهد مسیرهای سنتی حملونقل دیگر به اندازه گذشته قابل اتکا نیستند.
اثر بر ایران چیست؟
ایران در مرکز چند مسیر حساس انرژی و تجارت قرار دارد. هر اختلال جهانی در مسیرهای حمل، بیمه، کانتینر، انرژی و غذا میتواند روی قیمت واردات، زمان تحویل کالا و هزینه تمامشده تولید اثر بگذارد. اگر جهان به سمت مسیرهای جدید حمل برود، مزیتهای منطقهای هم دوباره تعریف میشود.
کدام کسبوکارها باید مراقب باشند؟
واردکنندگان مواد غذایی، نهادههای دامی، غلات، مواد اولیه صنعتی، شرکتهای لجستیک، صادرکنندگان کالاهای حجیم، تولیدکنندگان وابسته به مواد وارداتی و شرکتهای بیمه حملونقل.
چه کسانی ممکن است منتفع شوند؟
شرکتهایی که مسیرهای حمل جایگزین دارند، با چند فورواردر کار میکنند، موجودی استراتژیک دارند و قراردادهایشان فقط به یک مسیر یا یک بندر وابسته نیست.
مدیر ایرانی امروز چه کاری انجام دهد؟
برای کالاهای حیاتی، فقط قیمت خرید را معیار قرار ندهد. مسیر حمل، زمان تحویل، ریسک آبوهوایی، بیمه، بندر جایگزین و موجودی اضطراری باید وارد تصمیم خرید شود. در سالهای آینده، مدیریت لجستیک به اندازه خود قیمت کالا مهم میشود.
جمعبندی فرصت امروز:
خبر اقلیم و تجارت یعنی «هزینه حمل دیگر فقط اقتصادی نیست؛ اقلیمی و ژئوپلیتیک هم هست». مدیر ایرانی باید زنجیره تأمین را با سناریوی اختلال مسیرها طراحی کند.