بانک آینده در مسیر فرود
به دنبال اعلام نظر ریاست محترم قوه قضائیه، راجع به بانک آینده و عملکرد بانک مرکزی در مورد این بانک، بالاخره مجوز فعالیت بانک آینده توسط بانک مرکزی، باطل شد و این بانک قانونا در مسیر «گزیر» یا به گفته مدیر نظارت بانک مرکزی،…
مطالب: علی نظافتیان - پژوهشگر بانکی
مهار اسب سرکش طلا و ارز
با ادامه افزایش مستمر قیمت طلا و ارز، معاون توسعه مدیریت و منابع بانک مرکزی اخیراً با اشاره به افزایش خرید و بالارفتن ذخایر طلای بانک مرکزی در راستای اتخاذ برنامه های راهبردی، اعلام کرده اند: «بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران نیز…
تولد دوباره بانکداری توسعه ای
با وجود آنکه ظاهراً طراحان قانون برنامه هفتم در مورد واژه «توسعه» نظر مثبت نداشته اند و برخلاف برنامه های توسعه پیشین، عنوان «پیشرفت» را به جای آن به کار برده اند اما برعکس، قانون بانک مرکزی، چندین بار از واژه «توسعه» استفاده…
محدودیت مدیریت اعتبارات و جریان نقدینگی
در اوایل مهرماه امسال، اداره تنظیم مقررات بانک مرکزی، دادنامه شماره ۳۶۱۶۱۳۱۰۱۱۱۳۱۴۴۰۴۱ مورخ 1404/05/07 هیأت محترم عمومی دیوان عدالت اداری را جهت اجرا به شبکه بانکی کشور رسما ابلاغ کرد. رأی بالاترین مرجع قضایی کشور در امور اداری…
بالاخره ربا هست یا نیست؟
به سنت همیشگی در سالروز تصویب قانون عملیات بانکی بدون ربا و با تلاش مؤسسه عالی آموزش بانکداری ایران، همایش سالانه بانکداری اسلامی در شهریورماه امسال برگزار شد. در این نشست دو روزه، هر یک از سخنرانان، موضوعات بانکی و اقتصادی مورد…
مشارکت واقعی، مشارکت غیرواقعی
منظور از «مشارکت» در اینجا، مشارکت مردم در امور سیاسی یا اجتماعی نیست، بلکه مشارکت حقوقی و اقتصادی، موردنظر است؛ پدیده ای که در عملیات بانکی اصطلاحا «تسهیلات مشارکتی» نام گرفته است. در این نوشتار به دلایلی نمی خواهم مشارکت…
بلاک چین؛ تحول در بانکداری و خدمات مالی
بلاک چین (Blockchain) یک فناوری برای ثبت و مدیریت داده ها به صورت امن و غیرمتمرکز است. در این سیستم، اطلاعات به صورت بلوک هایی از داده ذخیره می شوند که هر بلوک به بلوک قبلی متصل است. این فرآیند از طریق تایید و الگوریتم های…
سیستم بانکی و کاهش ارزش پول
معمولا یکی از نتایج منفی تورم مستمر، کاهش ارزش پول ملی است. اگر تورم پیوسته بیداد کند و به اوج برسد، قدرت خرید پول مردم نیز کاهش پیدا خواهد کرد. در این بیدادگری تورم دیگر پرداخت بیش از سیصد یا چهارصد هزار تومان برای یک ناهار ساده…
قرض الحسنه تجاری
در نیمه شهریورماه، مدیرکل نظارت غیربانکی بانک مرکزی از مهلت دو ساله صندوق های قرض الحسنه برای تطبیق با شرایط جدید، خبر داد و گفت که «شیوه نامه تطبیق فعالیت صندوق های قرض الحسنه موجود با دستورالعمل اجرایی به زودی ابلاغ می شود.»…
صوری سازی عقود اسلامی؛ از ادعا تا واقعیت
آیا می دانید تقسیم بندی عقود و قراردادها به «عقود اسلامی» و «عقود غیراسلامی» از کدام مبنای حقوقی، نشأت گرفته است و آیا صوری سازی عقود در عملیات بانکی واقعیت دارد؟ پاسخ این پرسش ها حتما ارائه خواهد شد، اما لطفا از عنوان این نوشتار…
قبض و بسط املاک رهنی بانک ها
وقتی از رهن در عرف بانک ها سخن گفته می شود، منظور همان رهن و اجاره مصطلح در بازار اجاره املاک مسکونی نیست. رهن و اجاره املاک مسکونی در واقع، ساخته عرف اجتماع است برای توجیه شرعی یا قانونی بهره پول مستاجر نزد مالک، که فعلا موضوع…
نو کردن کهنه
در آخرین روزهای مرداد، بانک مرکزی از آغاز فرآیند تخصصی شدن بانک ها، خبر داد و اعلام کرد «هیأت عالی بانک مرکزی در سی و ششمین جلسه خود، دستورالعمل تاسیس، فعالیت نحوه اداره و نظارت بر موسسات اعتباری را تصویب کرد. با تصویب این…
حذف نظارت
چاپ و نشر اسکناس و نظارت بر آن در ایران، سیری تاریخی و حکایتی شنیدنی دارد. براساس ماده 58 قانون بانک مرکزی (مصوب 7 آذرماه 1402)، «انتشار انواع اسکناس، مسکوک و پول رقومی (دیجیتال) بانک مرکزی (سی.بی.دی.سی)» در اختیار بانک مرکزی…
تقسیم بر سه
به قول علما، فرض محال، محال نیست. فرض کنید شما به شخص دیگری، بدهی های مختلف داشته باشید؛ مثلا از مغازه لوازم خانگی به دفعات خرید کرده اید. هر بار هم بخشی از بهای کالای خریداری شده به فروشنده پرداخت می شود و مانده بها پرداخت نشده…
بانکداری با هوش مصنوعی
واقعیت را نمی توان انکار کرد. در حال حاضر، هوش مصنوعی در بیشتر جنبه های زیست جمعی، حضوری فراگیر و موثر دارد. آسان سازی زیست فردی و جمعی شاید مهمترین ویژگی هوش مصنوعی باشد. می توان گفت، هوش مصنوعی، زندگی آدمیان را راهبری می کند.…
مسیر سخت اصلاح نظام بانکی
برنامه هفتم پیشرفت، مقرراتی برای اصلاح نظام بانکی و مهار تورم، طراحی کرده است. آیا این برنامه ها با وجود چالش هایی همچون حجم بالای تسهیلات تکلیفی همراه با مطالبات کلان معوق، نبود فضای مناسب و نرخ های رقابتی در عملیات بانکی و…
بانک مرکزی و نظارت بر اشخاص غیربانکی
شاید قدیمی ترین قانون بانکی ایران، قانون بانکداری (مصوب 5 تیرماه 1334) باشد؛ قانونی پیشرو و مترقی نسبت به زمان خود که تقریبا تمامی مباحت بانکی مورد نیاز بانک های آن زمان را کارشناسانه، ولی کوتاه و گویا تنظیم و تصویب کرده است، اما…
بخشش به خروار، حساب به دینار
همراه با سایر دستگاه های اجرایی، بانک مرکزی هم تسهیلاتی برای بدهکاران غیرکلان بانک ها تدارک دید و به سیستم بانکی کشور ابلاغ کرد. بخشنامه بانک مرکزی (مورخ 12 تیرماه 1404) در این باره می گوید: «تسهیلات ازدواج و فرزندآوری و سایر…
پیامدهای انتخاب وزیر جدید اقتصاد بر سیستم بانکی
طرح یک پرسش: انتخاب وزیر جدید اقتصاد چه پیامدهایی برای شبکه بانکی کشور دارد؟ چند ماه پیش، دکتر همتی از وزارت اقتصاد، کنار رفت و به جای ایشان یک چهره جدید علمی به نام دکتر مدنی زاده به مجلس معرفی شد و با کسب رأی اعتماد از…
آینده بانک های ناتراز
مدتی است در کشور، واژه «ناترازی» در همه امور، کاربرد بسیار یافته است. بخش بانکداری نیز از این واژه بی نصیب نمانده است. واقعیت آن است که ناترازی برخی بانک ها، یکی از مشکلات فعلی صنعت بانکداری کشور است. در این زمینه، هفته گذشته در…