هر سال میلیاردها دلار پول از طریق شبکههای بانکی و شرکتهای انتقال وجه بین کشورهای مختلف جابهجا میشود. با این حال این فرآیند چالشهای زیادی مثل کارمزدهای بالا، زمان تسویه طولانی و محدودیتهای جغرافیایی دارد. استلار یکی از پروژههای بلاک چینی است که برای از بین بردن همین چالشها راهاندازی شده است. این شبکه در تلاش است انتقال پول و دارایی را در سطح جهانی سریعتر، ارزانتر و در دسترستر کند. اگر دوست دارید یکی از قدیمیترین پروژههای حوزه پرداختهای بلاک چینی را بشناسید یا میخواهید روی ارز XLM سرمایهگذاری کنید، درک ساختار و چشمانداز استلار میتواند به تصمیمگیری بهتر شما کمک کند.
استلار چیست؟
استلار (Stellar) یک شبکه بلاک چینی متن باز است که با هدف تسهیل پرداختهای بینالمللی و انتقال دارایی بین افراد، شرکتها و موسسات مالی راهاندازی شده است. این پروژه در سال ۲۰۱۴ توسط جد مککالب (Jed McCaleb)، یکی از بنیانگذاران صرافی مت گاکس (Mt. Gox) و ریپل، راهاندازی شد و از همان اول تمرکز خود را روی دسترسی مالی و کاهش موانع انتقال پول قرار داد. علاوه بر این جویس کیم (Joyce Kim) بود نیز نقش مهمی در راهاندازی استلار داشت و پاتریک کالیسون (Patrick Collison)، مدیرعامل استرایپ (Stripe)، روی آن سرمایهگذاری کرده بود.

با وجود این که دهها سال از راهاندازی سیستمهای بانکی سنتی میگذرد، اما این سیستمها برای انتقال پول بین کشورها به واسطههای زیادی نیاز دارند. به همین خاطر استلار برای این به وجود آمد که امکان تسویه تراکنشها را در چند ثانیه و با هزینهای بسیار کم فراهم کند. در حقیقت، این شبکه میخواهد نقش یک پل ارتباطی بین ارزهای مختلف را ایفا کند؛ یعنی کاربر بتواند دلار ارسال کند و گیرنده در کشور دیگر معادل آن را به یورو یا هر ارز دیگری دریافت کند.
استلار برای ایجاد این فرایند از مکانیزم اجماع اختصاصی خودش به اسم Stellar Consensus Protocol یا SCP استفاده میکند که امکان پردازش هزاران تراکنش را در سریعترین زمان ممکن فراهم کرده است. SCP بر اساس مدل Federated Byzantine Agreement (یا FBA) طراحی شده است؛ مدلی که در آن هر نود مجموعهای از نودهای مورد اعتماد خود را انتخاب میکند و از طریق همپوشانی این «Quorum Set»ها، کل شبکه به اجماع میرسد. این ساختار برخلاف الگوریتمهای اثبات کار (PoW)، بدون استخراج و رقابت محاسباتی، امنیت و نهایی شدن سریع تراکنشها را فراهم میکند.

یکی از نقاط قوت استلار، همکاری با شرکتهای بزرگی مثل IBM و American Express و MoneyGram است. این مشارکتها نشان میدهند که استلار فقط در حد یک ایده آزمایشی باقی نمانده و توانسته در دنیای واقعی هم کاربرد داشته باشد.
از نگاه بسیاری از تحلیلگران، استلار رقیب مستقیم ریپل است؛ با این تفاوت که مخاطب اصلی آن بیشتر کاربران عادی، کسبوکارهای کوچک و افزایش دسترسی مالی در کشورهای در حال توسعه هستند. به همین خاطر، استلار یکی از مهمترین پروژههای حوزه پرداختهای فرامرزی در بازار کریپتو محسوب میشود.
بررسی توکن و توکنومیکس XLM
توکن استلار با نماد XLM ارز دیجیتال بومی شبکه استلار است. این توکن نقش مهمی در شبکه دارد و برای پرداخت کارمزدها، جلوگیری از تراکنشهای اسپم و تبدیل آسان داراییها مورد استفاده قرار میگیرد.
زمانی که کاربران در شبکه استلار تراکنش انجام میدهند، بخش بسیار ناچیزی از XLM به عنوان کارمزد کسر میشود. این کارمزدها آنقدر کم هستند که تاثیر قابلتوجهی بر کاربران ندارند، اما از ایجاد تراکنشهای مخرب و بیهدف جلوگیری میکنند.
عرضه اولیه XLM در ابتدا بیش از ۱۰۰ میلیارد واحد بود، اما در سال ۲۰۱۹ بنیاد استلار حدود ۵۰ میلیارد توکن را برای همیشه از چرخه خارج کرد. این توکنسوزی یکی از بزرگترین رویدادهای تاریخ استلار بود و عرضه کل آن را به ۵۰ میلیارد واحد کاهش داد. گفتنی است که طبق دادههای توکنومیکس استلار، در حال حاضر تمامی ۵۰.۲۵۸ میلیارد واحد XLM آنلاک شدهاند و برنامه زمانبندیشدهای برای توکن آنلاک وجود ندارد.
البته باید توجه داشته باشیم که کاربردهای XLM فقط به پرداخت کارمزد محدود نمیشود. این دارایی نقش واسطهای مهمی در تبدیل ارزها دارد و یکی از عوامل تسریع عملکرد شبکه به حساب میآید. در نتیجه، بسیاری از تحلیلگران موقع بررسی قیمت استلار، علاوه بر شرایط کلی بازار، میزان پذیرش شبکه و حجم تراکنشهای آن را نیز در نظر میگیرند. در هر صورت عواملی مثل کاربرد واقعی، عرضه محدود و حضور چندین ساله در بازار ارزهای دیجیتال باعث شدهاند XLM همچنان از نظر ارزش بازار در میان ارزهای دیجیتال مطرح باشد.
آینده ارز دیجیتال استلار
آینده ارز دیجیتال استلار به عوامل مختلفی بستگی دارد و نمیتوان با قطعیت درباره روند آن اظهار نظر کرد. با این حال، چند عامل مهم میتوانند نقش تعیینکنندهای در خرید استلار و قیمت آن داشته باشند.
اولین عامل، میزان پذیرش شبکه استلار در پرداختهای بینالمللی است. هرچه شرکتها و موسسات مالی بیشتری از این شبکه استفاده کنند، تقاضا برای XLM هم افزایش پیدا میکند. همکاریهای قبلی با IBM و MoneyGram و سایر شرکتهای مالی نشان داده است استلار توانایی جذب شرکای بزرگ را دارد.
عامل دوم، رقابت در این حوزه است. استلار تنها پروژه فعال در بازار پرداختهای فرامرزی و کریپتویی نیست و باید با شبکههای بزرگ و محبوبی مثل ریپل، سولانا و حتی برخی استیبل کوینها رقابت کند. موفقیت یا شکست در این رقابت میتواند تأثیر مستقیمی بر قیمت و خرید و فروش استلار داشته باشد.
علاوه بر این، موقع تحلیل XLM باید شرایط کلی بازار ارزهای دیجیتال را هم در نظر بگیریم. تجربههای قبلی نشان دادهاند که استلار در دورههای صعودی بازار معمولاً رشد قابلتوجهی را تجربه میکند و در بازارهای نزولی نیز تحت فشار قرار میگیرد. گفتنی است صرافیهای داخلی مثل نوبیتکس هم امکان خرید و فروش استلار را فراهم کردهاند تا کاربران ایرانی با ریال و به راحتی در صورت تمایل روی آن سرمایهگذاری کنند.

در جدول زیر میتوانید پیشبینی تحلیلگران از قیمت استلار تا سال ۲۰۳۰ را بر اساس سه سناریوی نزولی، میانگین و صعودی مشاهده کنید:
|
سال |
سناریوی نزولی |
قیمت میانگین |
سناریوی صعودی |
|
۲۰۲۶ |
۰.۸۶ دلار |
۱.۳۱ دلار |
۱.۷۶ دلار |
|
۲۰۲۷ |
۱.۲۷ دلار |
۱.۹۲ دلار |
۲.۵۸ دلار |
|
۲۰۲۸ |
۱.۷۶ دلار |
۲.۵۶ دلار |
۳.۳۶ دلار |
|
۲۰۲۹ |
۲.۴۹ دلار |
۳.۶۷ دلار |
۴.۸۵ دلار |
|
۲۰۳۰ |
۳.۰۱ دلار |
۴.۶۰ دلار |
۶.۱۹ دلار |
البته باید توجه داشت که این اعداد فقط پیشبینی هستند و رسیدن به آنها به عوامل زیادی از جمله میزان پذیرش شبکه استلار، شرایط بازار ارزهای دیجیتال، سیاستهای اقتصادی جهانی و رقابت با سایر پروژههای پرداخت بستگی دارد. برای مثال اگر استلار بتواند جایگاه خود را به عنوان یک زیرساخت جهانی برای انتقال پول حفظ کند و همکاریهای جدیدی را جذب کند، میتواند در بلندمدت از پتانسیل رشد خوبی برخوردار شود. با این حال، مانند هر دارایی دیجیتال دیگری، سرمایهگذاری در XLM هم با ریسک همراه است و به مدیریت سرمایه و تحلیل مستمر بازار نیاز دارد.
جمعبندی
استلار یکی از قدیمیترین و معروفترین پروژههای بلاک چینی در حوزه پرداختهای بینالمللی است که انتقال پول را سریعتر، ارزانتر و در دسترستر میکند. در کنار آن، ارز دیجیتال XLM نقش مهمی در عملکرد این شبکه دارد و به عنوان ابزار پرداخت و انتقال ارزش مورد استفاده قرار میگیرد. آینده استلار تا حد زیادی به میزان پذیرش فناوری آن و توانایی رقابت با سایر پروژههای پرداخت بستگی دارد و باید دید آیا میتواند بخش قابلتوجهی از زیرساخت مالی جهان را به خود اختصاص دهد یا خیر.
