یک اتفاق کمسابقه امروز نشان داد هزینه لجستیک تا چه اندازه وارد قیمت واقعی نفت شده است: عربستان در حال بررسی تخفیف در قیمت رسمی نفتی است که از طریق انتقال کشتیبهکشتی در آبهای عمان تحویل میشود تا هزینه بیسابقه حمل برای خریداران جبران شود.
رویترز به نقل از پنج منبع گزارش داده آرامکو با پالایشگاههای آسیایی درباره تخفیف احتمالی مذاکره میکند و یکی از گزینههای مطرحشده حدود ۹ دلار تخفیف برای هر بشکه است. این تخفیف میتواند برای محمولههای نیمه دوم اکتبر که از طریق Ship-to-Ship در عمان بارگیری میشوند اعمال شود.
این تغییر در شرایطی رخ میدهد که در هفتههای اخیر نفت تحویلی در عمان حتی با ۱۰ تا ۲۰ دلار پریمیوم نسبت به قیمت رسمی ماهانه فروخته شده بود. همزمان صادرات نفت خام از طریق هرمز در ماه جاری در مسیر رسیدن به حدود ۷.۴ میلیون بشکه در روز قرار دارد. هزینه بالای کشتی و انتقال محموله اکنون بخشی از مزیت قیمت نفت را میبلعد.
برای ایران، مهمترین درس این خبر درباره خود عربستان نیست؛ درباره شیوه قیمتگذاری صادرات است. در شرایط فعلی خریدار فقط قیمت هر بشکه را مقایسه نمیکند. سؤال واقعی این است: هر بشکه وقتی به پالایشگاه من میرسد چقدر تمام شده است؟
این یعنی هزینه کشتی، بیمه، زمان انتظار، انتقال کشتیبهکشتی و نقطه بارگیری میتوانند به اندازه تخفیف فروشنده اهمیت پیدا کنند. در چنین بازاری حتی نفت ارزانتر ممکن است در مقصد گرانتر تمام شود.
همین منطق برای بسیاری از صادرکنندگان ایرانی خارج از نفت نیز صدق میکند. قیمت FOB پایینتر الزاماً مزیت رقابتی نیست اگر هزینه حمل یا زمان تحویل آن را از بین ببرد.
اقدام امروز: در قرارداد صادرات یا واردات، قیمت کالا را از هزینه رساندن آن به مقصد جدا نکنید. معیار اصلی باید Landed Cost باشد: قیمت + حمل + بیمه + هزینه انتظار + هزینه مالی زمان حمل.