گلوگاه جدید نفت خلیج فارس؛ انتقال کشتی‌به‌کشتی در دریای عمان به سقف ظرفیت رسید

بازار نفت منطقه یک مشکل تازه پیدا کرده است: نفت وجود دارد و بخشی از صادرات جریان دارد، اما ظرفیت عملیاتی برای انتقال آن از کشتی به کشتی در دریای عمان به مرز اشباع رسیده است. این یعنی بحران انرژی حالا بیش از گذشته به بحران کشتی، زمان و لجستیک تبدیل شده است.

رویترز امروز گزارش داد افزایش شدید صادرات عربستان از مسیر هرمز باعث شده عملیات Ship-to-Ship در اطراف عمان به سقف ظرفیت برسد. صادرات نفت عربستان از هرمز در سپتامبر در مسیر رسیدن به حدود ۳.۶ میلیون بشکه در روز است؛ در حالی که این رقم در اوت حدود ۹۰۰ هزار بشکه بود. انتقال همین افزایش حجم به ۳۶ تا ۴۰ نفتکش VLCC اضافی نیاز دارد.

فشار به حدی رسیده که نرخ اجاره روزانه یک VLCC برای مسیر خاورمیانه به چین در ابتدای هفته به رکورد حدود ۱.۲۷ میلیون دلار در روز رسیده است. در عین حال عملیات انتقال کشتی‌به‌کشتی که قبلاً معمولاً پنج تا هفت روز زمان می‌برد، اکنون نزدیک ۱۰ روز طول می‌کشد. خریداران چینی نیز در حال بررسی انتقال محموله در نقاط دیگری مانند سواحل غربی هند و مالزی هستند.

برای کسب‌وکار ایرانی این تحول حتی بدون تغییر قیمت نفت اهمیت دارد. وقتی تعداد نفتکش‌های آزاد کاهش پیدا کند، اثر آن می‌تواند به سایر حمل‌های دریایی منطقه سرایت کند. رقابت برای کشتی، یدک‌کش، خدمات بندری، بیمه و زمان بارگیری می‌تواند هزینه لجستیک صادرات پتروشیمی، مواد معدنی و واردات مواد اولیه را بالا ببرد.

نکته مهم این است که مدیر نباید «باز بودن مسیر» را معادل «عادی بودن حمل» بداند. تجارت می‌تواند ادامه داشته باشد، اما با زمان بیشتر، کشتی کمتر و هزینه بالاتر.

اقدام امروز: برای محموله‌های دریایی یک سناریوی تأخیر حداقل ۷ تا ۱۴ روزه در کنار افزایش Freight تعریف کنید. اگر قرارداد تحویل دارای جریمه زمانی است، هزینه تأخیر را هم در قیمت واقعی معامله وارد کنید.