کارشناسان مسکن در طالع بازار گرانی می‌بینند

رکود بازار مسکن از اواخر سال 91 علائم خود را نشان داد و با گذشت بیش از دو سال از ابتلا به این بیماری هنوز نشانه‌هایی از بهبود در این بازار دیده نمی‌شود، این در حالی است که بارها مسئولان به این مهم در لابه‌لای نویدهایی که از خروج اقتصاد کشور از رکود داده‌اند، اشاره کرده‌اند که مسکن نقش اساسی در اقتصاد کشورمان دارد و اگر بتوان این بخش را از رکود خارج کرد سایر بخش‌ها هم از رکود نجات می‌یابند، اما گویا هنوز هیچ یک از راهکارهای وزارت راه و شهرسازی به‌عنوان متولی این بخش نتوانسته درمانی برای این بیماری باشد.
به گفته کارشناسان، در دو سال گذشته آمار معاملات خریدوفروش مسکن در مشاوران املاک به حداقل رسیده و این روند نزولی همچنان ادامه دارد. البته این رکود نه تنها در بخش تقاضا، بلکه در بخش عرضه حادتر است. آمار ثبت ازدواج خبر از این می‌دهد که در کشورمان سالانه باید بیش از یک میلیون خانه ساخته شود، این در حالی است که میزان ساخت‌و‌ساز در بخش مسکن از سال 91 به بعد به‌شدت کاهش یافته به طوری که ادعای برخی از کارشناسان بر این است که این میزان به کمتر از پنج درصد رسیده است.
حال در این شرایط که انبوه‌سازان توانی برای ساخت و عرضه و متقاضیان هم توانی برای خرید مسکن موجود در بازار ندارند؛ موضوع افزایش قیمت مطرح شده است. طبق فرمول عرضه و تقاضا هم وقتی عرضه کفاف تقاضا را ندهد؛ افزایش قیمت نتیجه این معادله می‌شود، اما نکته‌ای که وجود دارد این است که قاعدتا در شرایط رکود افزایش قیمت‌ها طبیعی نیست، اما به هرحال کارشناسان بازار مسکن این روزها گرانی در این بازار را پیش‌بینی می‌کنند؛ پیش‌بینی‌ که دولت آن را انکار می‌کند، اما بازار از نشانه‌های اولیه آن حرف می‌زند.

گرانی ملک حتمی است
هر چه دولتی‌ها از تثبیت قیمت مسکن در آینده چند ماهه بازار حرف می‌زنند، کارشناسان مشکل افزایش قیمت خانه و زمین را هشدار می‌دهند و معتقدند دولت نمی‌تواند در بلند‌مدت مکانیسم بازار را سرکوب و از افزایش قیمت‌ها جلوگیری کند. مجتبی بیگدلی، رییس انجمن انبوه‌سازان کشور و دبیرکل جامعه اسلامی کارآفرینان کشور در گفت‌وگو با «فرصت امروز» با بیان اینکه قیمت زمین و مسکن از پایان سال جاری و اوایل سال آینده افزایش می‌یابد، گفت: قطعا دولت نمی‌تواند از گرانی مسکن جلوگیری کند و نشانه‌های گرانی از ماه‌های پایانی سال خود را نشان می‌دهد.
وی اظهار کرد: نخستین نشانه افزایش قیمت مسکن در چند ماه آینده، افزایش اجاره بها است. اگر نگاهی به اجاره بهای خانه در کلانشهرها بیندازیم، متوجه می‌شویم که نرخ اجاره بها برای فصل پاییز افزایش یافته است، این در حالی است که معمولا در آستانه فصل پاییز و زمستان قیمت‌ها باید کاهش پیدا کنند.
بیگدلی با بیان اینکه منتظر سونامی قیمت‌ها هستیم نه فقط افزایش چند درصدی گفت: مسکن کالای وارداتی نیست و دولت نمی‌تواند برای ثبات قیمت آن تا پایان سال محموله‌ای در این زمینه وارد کند، پروسه ساخت مسکن بیش از دو سال است که این پروسه در کشور تعطیل است.
همچنین محمدعلی پورشیرازی، کارشناس مسکن در گفت‌و‌گو با «فرصت امروز» با بیان اینکه قیمت‌ها در بازار مسکن آرام آرام و بدون شلوغی افزایش می‌یابد، گفت: وقتی تولید روی دست تولیدگر بماند باید منتظر گرانی بود؛ در بازار مسکن هم همین اتفاق می‌افتد، در بین اقشار مختلف مردم قدرت خرید وجود ندارد و خانه‌های ساخته شده هر چند کم روی دست سازنده مانده است، بنابراین افزایش قیمت پیش‌بینی می‌شود. وی ادامه داد: قیمت مسکن بدون جنجال در شرایط رکود افزایش می‌یابد؛ اتفاقی که در تمام دنیا بی‌نظیر است.

سیاست پنهان قیمت را افزایش می‌دهد
عده‌ای از کارشناسان افزایش قیمت زمین و مصالح را متهم ردیف اول گران شدن مسکن می‌دانند، این در حالی است که برخی از فعالان بازار و انبوه‌سازان معتقدند سیاست‌های پنهان عامل اصلی افزایش قیمت زمین است. پورشیرازی در این‌باره معتقد است: خیلی جالب است که اقتصاد ایران برخلاف اقتصاد جهانی حرکت می‌کند. در همه جای دنیا رکود باعث کاهش قیمت‌ها می‌شود، اما در ایران در شرایط رکود قیمت‌ها نه‌تنها نزولی نیست بلکه افزایش هم می‌یابد.
وی ادامه داد: در بازار مسکن در طول مدت رکود افزایش قیمت متوقف نشد، بلکه درصد آن تغییر کرد، علتش هم این بود که سیاست‌های پنهانی این بازار را هدایت می‌کند و مردم در این بازار هیچ دخالتی ندارند.
پورشیرازی تاکید کرد: فارغ از اینکه عواملی چون زمین و مصالح روی قیمت تمام شده تاثیر می‌گذارند تا زمانی که خانه به کالای اجتماعی تبدیل نشود، نمی‌توان قیمت آن را کنترل کرد و عامل اصلی اینکه خانه به‌عنوان کالای سرمایه‌ای در کشور مطرح است، خود دولت است.
رییس انجمن انبوه‌سازان ادامه داد: اینکه مصالح و زمین گران می‌شود و از این قبیل حرف‌ها عامل افزایش قیمت نیست و این مسائل روانی است و سیاسی قیمت مسکن را بالا و پایین می‌کند. تثبیت قیمت مسکن در بازار راهبرد سیاسی می‌خواهد، زیرا بازار سیاسی شده است.

 طرح های شعاری جواب نمی دهد
هر چند بیش از یک سال است که از سکانداری دولت یازدهم می‌گذرد، اما هنوز هیچ یک از طرح‌های مسکنی وزارت راه و شهرسازی نتوانسته است تاثیر قابل توجهی روی بازار مسکن بگذارد یا رکود این بخش را کم رنگ‌تر کند. بیگدلی معتقد است: تا زمانی که طرح‌های دولت به بار نشیند و اجرا نشود، رکود در بازار مسکن ادامه‌دار خواهد بود و صحبت از طرح‌ها تاثیری در این بازار نخواهد داشت.
وی تاکید کرد: وام 80 میلیون تومانی تا به امروز چیزی جز حاشیه نداشته است و صندوق‌های زمین و ساختمان هم در مرحله آزمون و خطاست و تنها دو صندوق تشکیل شده که تعداد واحدهای آن بسیار ناچیز است. بنابراین دولت در طول یک سال گذشته برای بازار مسکن قدم قابل توجهی برنداشته است که حال انتظار تثبیت قیمت‌ها یا حتی کاهش قیمت‌ها را داشته باشیم.