خبر مهم امروز فقط این نیست که عبور کشتیها از تنگه هرمز کاهش یافته است؛ هزینه عبور کشتیهایی که هنوز حاضر به عبور هستند نیز جهش کرده است.
یکی از مدیران شرکت ملی نفت امارات به رویترز گفته هزینه بیمه محمولههای عبوری اکنون میتواند به ۵ تا ۶ درصد ارزش محموله برسد و حق بیمه اضافی ریسک جنگ نیز در برخی موارد تا ۱۰ درصد ارزش محموله افزایش یافته است. مجموع هزینه عبور بعضی محمولهها به حدود ۱۰ تا ۲۰ میلیون دلار رسیده است.
این تحول برای اقتصاد ایران اهمیت ویژهای دارد، چون نشان میدهد مشکل تجارت منطقه دیگر فقط «آیا کشتی عبور میکند یا نه؟» نیست؛ سؤال بعدی این است که با چه هزینهای عبور میکند؟
رویترز همچنین گزارش داده کاهش شدید تعداد کشتیهای عبوری و تغییر مسیر محمولهها، اقتصاد حملونقل و دسترسی به کشتی را در سراسر بازار جهانی تغییر داده است.
برای صادرکننده ایرانی، این یعنی قیمت جهانی بالاتر یک کالا الزاماً به معنی افزایش همان نسبت در درآمد خالص نیست. هزینه بیمه، کرایه کشتی، زمان حمل و ریسک وصول پول میتواند افزایش قیمت را جذب کند.
برای واردکننده نیز وضعیت مشابه است. حتی اگر قیمت خود کالا تغییر نکند، هزینه رساندن کالا به ایران میتواند افزایش یابد.
این موضوع برای کالاهای کمحاشیه سود اهمیت بیشتری دارد. اگر هزینه حمل و بیمه چند درصد به ارزش محموله اضافه شود، معاملهای که در شرایط عادی سودآور بود ممکن است دیگر اقتصادی نباشد.
اقدام امروز: در قراردادهای واردات و صادرات، هزینه حمل و بیمه را دیگر یک عدد ثابت فرض نکنید. برای معاملات بزرگ، حداقل سه سناریوی هزینه حمل و بیمه تعریف کنید و مشخص کنید در چه نقطهای معامله باید دوباره مذاکره شود.