برنامه جگوار لندرور برای حذف احتمالی تا ۴ هزار شغل طی دو سال آینده، فقط خبر دیگری درباره تعدیل نیرو در اروپا نیست. پشت این تصمیم یک تغییر ساختاری قرار دارد: خودروسازان قدیمی با ترکیبی از هزینه‌های بالا، تعرفه‌های تجاری و رقبای چینی مواجه شده‌اند که محصولات جدید را سریع‌تر و در بسیاری موارد ارزان‌تر وارد بازار می‌کنند.

رویترز و فایننشال‌تایمز گزارش داده‌اند که جگوار لندرور، متعلق به تاتا موتورز، در قالب برنامه‌ای برای کاهش حدود ۱.۷ میلیارد پوند هزینه به دنبال کوچک‌تر کردن ساختار مدیریتی و اداری خود است. فشار تعرفه‌های آمریکا و گسترش برندهای چینی در بازار اروپا از عوامل مهم این تصمیم عنوان شده‌اند. فایننشال‌تایمز گزارش کرده که شرکت می‌خواهد ساختار هزینه خود را به سطحی برساند که حتی با فروش سالانه حدود ۳۰۰ هزار خودرو نیز بتواند به نقطه سربه‌سر برسد.

این تحول برای مدیر ایرانی از خود خبر تعدیل نیرو مهم‌تر است. جگوار لندرور یک برند ناشناخته یا کارخانه کوچک نیست؛ با این حال قدرت برند به‌تنهایی دیگر تضمین نمی‌کند ساختار هزینه سنگین قابل تحمل باشد. رقبای چینی ترکیبی از قیمت، سرعت توسعه محصول، فناوری دیجیتال، خودروهای برقی و چرخه عرضه کوتاه‌تر را وارد رقابت کرده‌اند. نتیجه این است که حتی بازیگران قدیمی مجبور شده‌اند هزینه‌های ثابت خود را بازطراحی کنند.

این پیام فقط برای صنعت خودروی ایران نیست. هر کسب‌وکاری که سال‌ها بر سابقه، شبکه توزیع یا شناخت برند تکیه کرده، ممکن است با رقیبی مواجه شود که محصول را سریع‌تر، ساده‌تر و ارزان‌تر عرضه می‌کند. پاسخ نیز الزاماً کاهش حقوق یا اخراج کارکنان نیست؛ سؤال مهم‌تر این است که چه مقدار از هزینه سازمان واقعاً برای ایجاد ارزش برای مشتری صرف می‌شود.

برای صنعت خودرو و قطعه‌سازی ایران، یک خطر دیگر هم وجود دارد: چین دیگر فقط تأمین‌کننده قطعات ارزان نیست، بلکه در حال تبدیل شدن به تعیین‌کننده سرعت نوآوری و استاندارد قیمت در بازار جهانی خودرو است. بنابراین مقایسه با خودروسازان سنتی اروپایی دیگر برای سنجش رقابت‌پذیری کافی نیست.

نکته مدیریتی: یک شاخص ساده را محاسبه کنید: طی سه سال گذشته، هزینه‌های ثابت شرکت شما چند درصد رشد کرده و زمان لازم برای عرضه محصول یا خدمت جدید چند درصد کاهش یافته است؟ اگر هزینه بالا رفته ولی سرعت نوآوری ثابت مانده، مسئله‌ای شبیه آنچه امروز خودروسازان قدیمی با آن مواجه‌اند، در مقیاس کوچک‌تر در حال شکل‌گیری است.