داده اقتصادی مهم امروز از چین آمده است. صادرات این کشور در ماه اوت بر مبنای دلاری ۲۵ درصد نسبت به سال قبل رشد کرده و واردات نیز ۲۸.۲ درصد افزایش یافته است. اما بخش مهمتر برای مدیر ایرانی ترکیب این صادرات است: چین بیش از گذشته در حال صادرکردن محصولاتی است که زمانی مزیت اصلی اقتصادهای پیشرفته محسوب میشدند.
به گزارش رویترز، ارزش صادرات محصولات فناوری پیشرفته چین در هشت ماه نخست سال ۴۲.۹ درصد افزایش یافته، ارزش صادرات نیمهرساناها بیش از دو برابر شده و صادرات خودرو نیز از نظر ارزش و حجم بیش از ۵۰ درصد رشد کرده است. مازاد تجاری ماه اوت چین به ۱۱۹.۰۹ میلیارد دلار رسیده و مازاد هشتماهه از ۸۰۵ میلیارد دلار عبور کرده است.
داده رسمی دولت چین نیز نشان میدهد صادرات تجهیزات مکانیکی و الکتریکی در هشت ماه نخست سال ۲۱.۹ درصد افزایش یافته و صادرات مدارهای مجتمع به ۱.۷۷ تریلیون یوان رسیده است.
این اعداد برای ایران دو پیام کاملاً متفاوت دارند.
پیام اول برای واردکننده ایرانی است. قدرت صادراتی چین یعنی ظرفیت بالای تولید، تنوع بیشتر عرضه و رقابت شدیدتر میان تولیدکنندگان چینی. در برخی گروههای کالایی این شرایط میتواند امکان چانهزنی بهتر برای ماشینآلات، قطعات، تجهیزات الکترونیکی، محصولات انرژی نو و تجهیزات اتوماسیون ایجاد کند.
اما پیام دوم برای تولیدکننده ایرانی بسیار جدیتر است. چین دیگر فقط صادرکننده کالای مصرفی ارزان نیست. خودرو، باتری، پنل خورشیدی، تجهیزات صنعتی، روبات و نیمهرسانا سهم بزرگتری از موتور صادراتی این کشور گرفتهاند. یعنی فاصله زمانی میان «کالایی که هنوز برای تولیدکننده ایرانی محصول نسبتاً پیشرفته محسوب میشود» و «کالایی که چین میتواند در مقیاس عظیم صادر کند» در حال کوتاهشدن است.
این مسئله فقط رقابت مستقیم با کالای چینی در بازار ایران نیست. صادرکننده ایرانی در عراق، آسیای مرکزی، افغانستان و سایر بازارهای منطقه نیز ممکن است با تولیدکنندهای روبهرو شود که علاوه بر مزیت مقیاس، اکنون از فناوری بالاتری برخوردار است.
یک علامت دیگر هم مهم است: اقتصاد داخلی چین همچنان با ضعف تقاضا مواجه است و صادرات یکی از موتورهای اصلی حفظ رشد شده است. اگر این وضعیت ادامه پیدا کند، انگیزه شرکتهای چینی برای یافتن بازار خارجی و قیمتگذاری رقابتی بالا باقی خواهد ماند. رویترز گزارش کرده مازاد تجاری چین در مسیر عبور دوباره از یک تریلیون دلار در سال قرار گرفته است.
چه کسی برنده و چه کسی بازنده است؟
واردکنندگان تجهیزات صنعتی و فناوری میتوانند در کوتاهمدت در سمت فرصت قرار گیرند. شرکتهایی که قصد اتوماسیون خطوط تولید یا کاهش هزینه سرمایهگذاری دارند نیز باید بازار چین را جدیتر بررسی کنند.
اما تولیدکنندگان داخلی کالاهای استاندارد، خودرو و قطعه، لوازم الکترونیکی، تجهیزات انرژی خورشیدی و برخی ماشینآلات با فشار رقابتی بیشتری روبهرو خواهند شد.
اقدام امروز: بهجای مقایسه قیمت محصول خود با قیمت داخلی سال گذشته، قیمت یک تولیدکننده چینی همرده را وارد داشبورد رقابتی کنید. اگر فاصله قیمت شما بیش از ۲۰ تا ۳۰ درصد است، سؤال بعدی نباید «چطور تعرفه بیشتری بگیریم؟» باشد؛ باید مشخص شود این فاصله ناشی از مقیاس، فناوری، بهرهوری، تأمین یا حاشیه سود است.