بورس سبز، بازار دوپاره

اتفاق اقتصادی

معاملات روز دوشنبه بورس تهران با رشد ۵۴ هزار و ۲۴۱ واحدی شاخص کل پایان یافت. این نماگر با افزایش ۰٫۶۸ درصدی در سطح هشت میلیون و ۶۹ هزار و ۷۸۹ واحد قرار گرفت.

در مقابل، شاخص هم‌وزن سه هزار و ۹۴۸ واحد، معادل ۰٫۱۸ درصد کاهش یافت و به سطح دو میلیون و ۲۲۹ هزار و ۵۸۷ واحد رسید.

در گزارش پایانی بازار، ورود حدود ۹۸۶ میلیارد تومان پول حقیقی ثبت شد. بااین‌حال، فقط حدود ۴۷ درصد نمادها مثبت بودند. این آمار نشان می‌دهد رشد شاخص کل بیشتر تحت تأثیر نمادهای بزرگ بوده و به تمام بازار گسترش نیافته است.

چرا دو شاخص مسیر متفاوتی داشتند؟

در شاخص کل، شرکت‌های بزرگ‌تر وزن بیشتری دارند. بنابراین رشد قیمت چند نماد بزرگ می‌تواند اثر قابل‌توجهی بر این نماگر بگذارد.

در شاخص هم‌وزن، اثر تغییر قیمت شرکت‌های کوچک‌تر و متوسط بیشتر نمایان می‌شود. منفی‌بودن این شاخص در روز رشد شاخص کل نشان می‌دهد بخش قابل‌توجهی از بازار همچنان تحت فشار فروش بوده است.

این تفاوت به‌خودی‌خود نشانه دست‌کاری یا رفتار غیرعادی نیست؛ می‌تواند حاصل تفاوت تقاضا و ریسک‌پذیری سرمایه‌گذاران در گروه‌های مختلف باشد.

اثر بر تأمین مالی بنگاه‌ها

بازاری که فقط در تعداد محدودی از نمادهای بزرگ تقاضای پایدار دارد، الزاماً بستر مناسبی برای تأمین مالی تمام شرکت‌ها ایجاد نمی‌کند.

شرکت‌های کوچک‌تر برای افزایش سرمایه یا جذب سرمایه‌گذار به نقدشوندگی و اعتماد نیاز دارند. اگر تقاضا در بخش بزرگی از بازار ضعیف بماند، اجرای برخی برنامه‌های توسعه‌ای می‌تواند دشوارتر شود.

البته یک روز معاملاتی برای نتیجه‌گیری درباره روند بلندمدت کافی نیست.

ریسک، فرصت و اقدام

ریسک اصلی آن است که سرمایه‌گذار تنها با مشاهده مثبت‌شدن شاخص کل، تصور کند تمام بازار وارد دوره رشد شده است.

فرصت برای سرمایه‌گذاران و مدیرانی وجود دارد که میان عملکرد عملیاتی شرکت و نوسان عمومی قیمت تفاوت می‌گذارند.

اقدام پیشنهادی: برای ارزیابی پایداری بازگشت بورس، هم‌زمان پنج شاخص بررسی شود: شاخص کل، هم‌وزن، تعداد نمادهای مثبت، جریان پول حقیقی و ارزش معاملات خرد.

یک بازار سالم به رشد گسترده‌تر اعتماد نیاز دارد، نه صرفاً افزایش عدد شاخص اصلی.