
درست زمانی که کشورهای G7 با آزادسازی ذخایر اضطراری تلاش میکنند بازار فرآورده را آرام کنند، یک ریسک عرضه تازه در حال تشدید است. رئیسجمهور اوکراین اعلام کرده کشورش حملات به پالایشگاههای نفت روسیه را افزایش خواهد داد.
زلنسکی در گفتوگو با رویترز گفته پاسخ اوکراین به تشدید حملات روسیه بر زیرساختهای انرژی، حمله بیشتر به بخش انرژی روسیه و بهطور مشخص پالایشگاهها خواهد بود. اهمیت اقتصادی این موضع از آن جهت بالاست که واشنگتن پیشتر از اوکراین خواسته بود حملات به تأسیسات نفتی روسیه را محدود کند؛ یکی از دلایل مطرحشده، اثر این حملات بر افزایش قیمت جهانی دیزل بود.
این خبر باید در کنار وضعیت فعلی روسیه خوانده شود. روسیه که پیش از محدودیتهای اخیر دومین صادرکننده بزرگ دیزل جهان پس از آمریکا بود، صادرات سوخت خود را برای حفاظت از بازار داخلی محدود کرده و پالایشگاههایش نیز طی ماههای گذشته بارها هدف قرار گرفتهاند. بنابراین هر آسیب تازه میتواند همان بازاری را تحت فشار بیشتری قرار دهد که کشورهای صنعتی اکنون مجبور شدهاند برای آرامکردنش ذخایر اضطراری آزاد کنند.
برای ایران، این وضعیت هم ریسک است و هم فرصت. قیمت بالاتر فرآورده میتواند ارزش ظرفیت پالایشی و صادرات منطقهای را افزایش دهد؛ اما در سطح بنگاه، دیزل گرانتر به هزینه کامیون، کشتی، معدن، کشاورزی، ماشینآلات و نهایتاً قیمت تمامشده کالا منتقل میشود.
تفاوت این شوک با افزایش قیمت نفت خام مهم است. ممکن است نفت خام مدتی ثابت بماند، اما کاهش ظرفیت پالایش باعث شود دیزل و سایر فرآوردهها مستقل از نفت گران بمانند. همین مسئله میتواند محاسبات مدیرانی را که فقط Brent را دنبال میکنند به خطا بیندازد.
اقدام امروز: در داشبورد هزینه شرکت، قیمت نفت خام و قیمت دیزل را از یکدیگر جدا کنید. اگر لجستیک سهم بزرگی از هزینه شماست، سناریوی اختلال بیشتر در پالایشگاههای روسیه را نیز وارد بودجه سه تا ششماهه کنید.
