یکی از پرتکرارترین سوالات کسانی که می‌خواهند بدون فروش طلای زینتی خود به پول نقد دسترسی پیدا کنند این است که بانک کارگشایی به ازای هر گرم طلا چقدر پول می‌دهد. بانک کارگشایی در ازای وثیقه‌گذاری طلای زینتی، دو نوع اصلی تسهیلات (قرض‌الحسنه و جعاله) را بدون نیاز به معرفی ضامن در اختیار متقاضیان واجد شرایط قرار می‌دهد. نکته مهمی که باید پیش از هر چیز به آن توجه کرد این است که این وام‌ها بر مبنای یک نرخ ثابت و یکسان برای هر گرم طلا پرداخت نمی‌شوند؛ بلکه هر طرح تسهیلاتی یک سقف مشخص دارد و رقم «هر گرم» صرفاً از تقسیم همان سقف بر حداقل وزن طلای موردنیاز به‌دست می‌آید.

در ادامه این مطلب، ابتدا با ساختار بانک کارگشایی و انواع وام‌های طلای آن در سال ۱۴۰۵ آشنا می‌شویم، سپس به‌طور دقیق محاسبه می‌کنیم که بانک کارگشایی به ازای هر گرم طلا چقدر پول می‌دهد، و در ادامه شرایط، مدارک، نحوه دریافت، سود، کارمزد و مدت بازپرداخت این تسهیلات را بررسی می‌کنیم. در پایان نیز با توجه به قیمت روز طلا و مقایسه آن با هزینه‌های خرید طلا تحلیل می‌کنیم که آیا دریافت این نوع وام واقعاً به‌صرفه است یا خیر.

بانک کارگشایی چیست؟

بانک کارگشایی یکی از واحدهای تابعه بانک ملی ایران است که مأموریت اصلی آن ارائه تسهیلات خرد در ازای وثیقه‌گذاری طلا و جواهرات است. این واحد بیشتر برای کسانی طراحی شده که یا امکان معرفی ضامن معتبر را ندارند یا نمی‌خواهند برای تأمین یک نیاز مالی کوتاه‌مدت، طلای زینتی خود را بفروشند. از آنجا که پشتوانه بانک کارگشایی، بانک ملی ایران است، این تسهیلات از نظر اعتبار و امنیت در میان روش‌های وام با وثیقه طلا جایگاه شناخته‌شده‌ای دارد.

ویژگی اصلی این نوع تسهیلات آن است که به‌جای بررسی سابقه اعتباری یا درآمد متقاضی، خودِ طلای وثیقه‌شده نقش ضامن بازپرداخت را ایفا می‌کند. به همین دلیل فرآیند دریافت وام نسبت به تسهیلات بانکی معمول، سریع‌تر و با تشریفات اداری کمتری همراه است.

انواع وام طلای بانک کارگشایی در سال ۱۴۰۵

بانک کارگشایی در حال حاضر عمدتاً دو نوع تسهیلات طلا ارائه می‌دهد که هرکدام سقف، شرایط و نرخ سود مجزایی دارند. علاوه بر این، تسهیلات با سقف بالاتر (تا ۵۰ میلیون تومان) نیز از طریق مراجعه حضوری و بر اساس کارشناسی طلا در دسترس برخی متقاضیان قرار می‌گیرد.

وام قرض‌الحسنه طلا

این تسهیلات کوچک‌ترین و سریع‌ترین نوع وام طلای بانک کارگشایی است. متقاضی باید حداقل ۲۵ گرم طلای زینتی (نه سکه و نه شمش) به‌عنوان وثیقه به بانک تحویل دهد و در ازای آن تا سقف ۵ میلیون تومان تسهیلات دریافت می‌کند.

وام جعاله (مرابحه) طلا

وام جعاله که در قالب عقد مرابحه پرداخت می‌شود، برای رفع نیازهای ضروری‌تر در نظر گرفته شده و سقف بالاتری دارد. طبق آخرین گزارش‌های منتشرشده در سال ۱۴۰۵، وزن طلای موردنیاز برای این تسهیلات به‌طور میانگین حدود ۷۵ گرم طلای زینتی است و سقف پرداختی تا ۲۰ میلیون تومان خواهد بود. (در ادامه توضیح می‌دهیم چرا این رقم در منابع مختلف بین ۵۰ تا ۷۵ گرم گزارش شده است.)

وام کارگشایی تا سقف ۵۰ میلیون تومان

برای متقاضیانی که به مبلغ بیشتری نیاز دارند، برخی شعب بانک کارگشایی امکان پرداخت تسهیلات تا سقف ۵۰ میلیون تومان را نیز فراهم می‌کنند. برخلاف دو مورد قبلی که بازپرداخت آن‌ها یکجا و در پایان سال است، این وام معمولاً به‌صورت اقساط ماهانه و در بازه‌ای تا ۶۰ ماه (۵ سال) بازپرداخت می‌شود. میزان دقیق طلای موردنیاز برای این سقف، برخلاف دو طرح قبلی، رقم ثابت اعلام‌شده‌ای ندارد و بر اساس کارشناسی طلا در شعبه تعیین می‌شود.

بانک کارگشایی به ازای هر گرم طلا چقدر پول می‌دهد؟

برای پاسخ دقیق به این سوال کافی است سقف هر طرح تسهیلاتی را بر حداقل گرم طلای موردنیاز آن تقسیم کنیم. جدول زیر این محاسبه را به‌صورت شفاف نشان می‌دهد:

نوع وام

حداقل طلای وثیقه

سقف تسهیلات

نرخ سود

مبلغ تقریبی هر گرم

قرض‌الحسنه

۲۵ گرم

۵,۰۰۰,۰۰۰ تومان

۴٪ + ۷٪ کارمزد

حدود ۲۰۰,۰۰۰ تومان

جعاله (مرابحه)

۷۵ گرم

۲۰,۰۰۰,۰۰۰ تومان

۲۳٪

حدود ۲۶۷,۰۰۰ تومان

کارگشایی ۵۰ میلیونی

متغیر (بر اساس کارشناسی)

۵۰,۰۰۰,۰۰۰ تومان

۲۳٪

متغیر

بر این اساس:

  • در وام قرض‌الحسنه، بانک کارگشایی به ازای هر گرم طلای وثیقه‌شده حدود ۲۰۰ هزار تومان تسهیلات پرداخت می‌کند (حاصل تقسیم ۵,۰۰۰,۰۰۰ بر ۲۵).
  • در وام جعاله، این رقم به ازای هر گرم حدود ۲۶۷ هزار تومان است (حاصل تقسیم ۲۰,۰۰۰,۰۰۰ بر ۷۵).

نکته مهم این است که این اعداد صرفاً میانگین محاسباتی هستند، نه نرخ رسمی و اعلام‌شده از سوی بانک؛ بانک کارگشایی رقمی با عنوان «تومان به ازای هر گرم» منتشر نمی‌کند و صرفاً سقف هر طرح و حداقل وزن طلای لازم برای آن را اعلام می‌کند.

چرا ارقام «هر گرم طلا» در منابع مختلف متفاوت گزارش شده است؟

اگر در جست‌وجوی اینترنتی به مطالب مختلفی درباره وام طلای بانک کارگشایی برخورد کرده باشید، احتمالاً متوجه شده‌اید که وزن طلای موردنیاز برای وام جعاله در منابع گوناگون بین ۵۰، ۶۰ و ۷۵ گرم گزارش شده است. دلیل این اختلاف، تاریخ انتشار هر منبع است؛ از آنجا که قیمت طلا در سال‌های اخیر رشد قابل‌توجهی داشته، بانک به‌مرور برای کنترل ریسک اعتباری خود، حداقل وزن طلای وثیقه را برای دریافت همان سقف ۲۰ میلیون تومانی افزایش داده است. به‌عبارت دیگر، سقف ریالی تسهیلات نسبتاً ثابت مانده اما ارزش طلایی که باید در ازای آن وثیقه گذاشته شود، بیشتر شده است.

با توجه به این روند، پیش از مراجعه به بانک حتماً از طریق تماس با شعبه یا شماره تلفن گویای بانک کارگشایی، آخرین رقم اعلامی را استعلام بگیرید؛ زیرا این عدد ممکن است در فاصله کوتاهی نیز به‌روزرسانی شود.

شرایط دریافت وام طلا از بانک کارگشایی

برای دریافت هر یک از تسهیلات طلای بانک کارگشایی، رعایت شرایط زیر ضروری است:

  • داشتن حساب سپرده قرض‌الحسنه نزد بانک ملی الزامی است.
  • بسته به نوع تسهیلات، باید بین ۲۵ تا ۷۵ گرم طلای زینتی (ساخته‌شده) به‌عنوان وثیقه تحویل داده شود.
  • بانک کارگشایی تنها طلای تزئینی را می‌پذیرد و سکه یا شمش طلا به‌عنوان وثیقه در این دو طرح مورد قبول نیست.
  • بازپرداخت وام‌های قرض‌الحسنه و جعاله معمولاً یکجا و پس از یک سال انجام می‌شود، درحالی‌که تسهیلات با سقف بالاتر (مانند وام ۵۰ میلیونی) امکان بازپرداخت اقساطی ماهانه دارد.
  • نرخ سود بین طرح‌های مختلف متفاوت است و از ۴ تا ۲۳ درصد در نوسان است.
  • نیازی به معرفی ضامن نیست؛ طلای وثیقه‌شده نقش تضمین بازپرداخت را ایفا می‌کند.
  • در صورت تأخیر در بازپرداخت، جریمه دیرکرد به بدهی اضافه خواهد شد.
  • امکان دریافت هم‌زمان بیش از یک نوع تسهیلات (مثلاً قرض‌الحسنه و جعاله با هم) در صورت وثیقه‌گذاری طلای کافی وجود دارد.

مدارک لازم برای دریافت وام طلای بانک کارگشایی

مدرک

توضیح

مدارک هویتی

اصل شناسنامه و کارت ملی هوشمند

طلای زینتی

بسته به نوع وام، ۲۵ تا ۷۵ گرم طلای ساخته‌شده

فاکتور خرید طلا

برای تأیید اصالت و ارزش‌گذاری طلا در شعبه

حساب بانکی

حساب سپرده قرض‌الحسنه (و در برخی طرح‌ها حساب سیبا) نزد بانک ملی

فرم انتقال امتیاز (در صورت نیاز)

همراه با مدارک هویتی فرد گیرنده امتیاز

نحوه دریافت وام طلا از بانک کارگشایی

دریافت این تسهیلات از دو مسیر امکان‌پذیر است:

ثبت‌نام غیرحضوری

بخشی از فرآیند ثبت درخواست را می‌توان از طریق اپلیکیشن‌های بانک ملی مانند ایوا، سامانه بام یا نشان بانک انجام داد؛ اما مرحله وثیقه‌گذاری طلا و ارزش‌گذاری آن همچنان نیازمند مراجعه حضوری به یکی از شعب کارگشایی است. پس از احراز هویت غیرحضوری، ثبت امضای دیجیتال و تکمیل فرم درخواست (شامل نوع و مبلغ تسهیلات و شعبه موردنظر)، متقاضی برای تحویل طلا باید به شعبه مراجعه کند.

مراجعه حضوری

در روش حضوری، متقاضی مستقیماً به یکی از شعب بانک کارگشایی مراجعه کرده، فرم درخواست را تکمیل می‌کند و طلای خود را برای کارشناسی تحویل می‌دهد. پس از تأیید اصالت و وزن طلا، مبلغ تسهیلات در صورت تکمیل مدارک به حساب متقاضی واریز می‌شود. طبق برخی گزارش‌ها، این فرآیند برای وام قرض‌الحسنه می‌تواند در کمتر از دو ساعت انجام شود.

سود، کارمزد و جریمه دیرکرد وام‌های طلای بانک کارگشایی

نوع وام

نرخ سود

کارمزد

جریمه دیرکرد

قرض‌الحسنه

۴٪

۷٪

دارد

جعاله (مرابحه)

۲۳٪

-

حدود ۶٪

کارگشایی ۵۰ میلیونی

۲۳٪

-

دارد

برای مثال، در وام قرض‌الحسنه ۵ میلیون تومانی، با احتساب مجموع سود و کارمزد (۱۱ درصد)، مبلغ نهایی بازپرداختی در پایان سال حدود ۵,۵۵۰,۰۰۰ تومان خواهد بود. در وام جعاله نیز با نرخ سود ۲۳ درصد، بازپرداخت ۲۰ میلیون تومان تسهیلات در پایان سال به حدود ۲۴,۶۰۰,۰۰۰ تومان می‌رسد.

مدت زمان و نحوه بازپرداخت

  • وام‌های قرض‌الحسنه و جعاله: بازپرداخت یکجا، معمولاً پس از گذشت یک سال از تاریخ دریافت وام. در این حالت متقاضی برای تسویه و پس‌گرفتن طلای خود باید به شعبه مراجعه کند.
  • وام ۵۰ میلیون تومانی: بازپرداخت اقساطی و ماهانه، در بازه‌ای تا ۶۰ قسط (۵ سال)، که از طریق همراه‌بانک نیز قابل پرداخت است.

در صورت عدم بازپرداخت به‌موقع، علاوه بر جریمه دیرکرد، رتبه اعتباری فرد نزد بانک کاهش می‌یابد که می‌تواند بر شرایط دریافت تسهیلات آینده تأثیر منفی بگذارد. در صورت عدم تسویه نهایی نیز بانک می‌تواند طلای وثیقه‌شده را برای وصول مطالبات به فروش برساند.

آیا گرفتن وام طلا از بانک کارگشایی به صرفه است؟

پیش از تصمیم‌گیری برای وثیقه‌گذاری طلا در بانک کارگشایی، مقایسه ارزش روز طلای وثیقه‌شده با مبلغ وام دریافتی، اهمیت زیادی دارد. قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار در بازار ایران در تیرماه ۱۴۰۵ در محدوده ۱۸ تا ۱۹ میلیون تومان در نوسان بوده است. با این نرخ:

  • در وام قرض‌الحسنه، ۲۵ گرم طلا با ارزش تقریبی بیش از ۴۵۰ میلیون تومان به‌عنوان وثیقه تحویل بانک داده می‌شود تا تنها ۵ میلیون تومان (کمتر از ۲ درصد ارزش طلا) وام دریافت شود.
  • در وام جعاله، ۷۵ گرم طلا با ارزشی در حدود ۱.۴ میلیارد تومان وثیقه گذاشته می‌شود تا ۲۰ میلیون تومان (حدود ۱.۵ درصد ارزش طلا) تسهیلات پرداخت شود.

با توجه به این نسبت، وام طلای بانک کارگشایی بیشتر برای کسانی مناسب است که به مبلغ نسبتاً کم و در کوتاه‌مدت نیاز دارند و در عین حال نمی‌خواهند طلای خود را بفروشند یا نزد اشخاص ثالث وثیقه بگذارند؛ نه برای کسانی که به دنبال حداکثر استفاده از ارزش طلای خود هستند. برای دریافت مبلغ بالاتر متناسب با ارزش واقعی طلا، برخی مؤسسات مالی خصوصی فعال در حوزه وام با وثیقه طلا، تسهیلاتی تا ۷۰ تا ۹۰ درصد ارزش روز طلا ارائه می‌دهند؛ هرچند نرخ سود و شرایط این مؤسسات باید پیش از هرگونه اقدام به‌دقت بررسی و با شرایط بانک کارگشایی مقایسه شود.

جمع‌بندی

بانک کارگشایی، به‌عنوان زیرمجموعه بانک ملی ایران، دو تسهیلات اصلی طلا شامل وام قرض‌الحسنه (۲۵ گرم طلا در ازای تا ۵ میلیون تومان) و وام جعاله (حدود ۷۵ گرم طلا در ازای تا ۲۰ میلیون تومان) ارائه می‌دهد که هر دو بدون نیاز به ضامن و صرفاً با وثیقه‌گذاری طلای زینتی قابل دریافت هستند. بر این اساس، بانک کارگشایی به ازای هر گرم طلا به‌طور میانگین بین ۲۰۰ تا ۲۶۷ هزار تومان پرداخت می‌کند؛ هرچند این رقم ثابت نبوده و به‌مرور با افزایش قیمت طلا تغییر کرده است. با توجه به فاصله زیاد میان ارزش روز طلای وثیقه‌شده و مبلغ وام دریافتی، توصیه می‌شود متقاضیان پیش از اقدام، هم شرایط دقیق و به‌روز را از شعبه استعلام بگیرند و هم گزینه‌های جایگزین را در نظر داشته باشند.

سوالات متداول

1. بانک کارگشایی به ازای هر گرم طلا چقدر پول می‌دهد؟ به‌طور میانگین، در وام قرض‌الحسنه حدود ۲۰۰ هزار تومان و در وام جعاله حدود ۲۶۷ هزار تومان به ازای هر گرم طلای وثیقه‌شده پرداخت می‌شود؛ اما این ارقام رسمی نیستند و از تقسیم سقف هر طرح بر حداقل وزن طلای موردنیاز آن به دست می‌آیند.

2. آیا برای دریافت وام طلا از بانک کارگشایی به ضامن نیاز است؟ خیر، در این تسهیلات نیازی به معرفی ضامن نیست؛ طلای وثیقه‌شده جایگزین ضامن می‌شود.

3. آیا بانک کارگشایی سکه طلا را نیز به‌عنوان وثیقه می‌پذیرد؟ در وام‌های قرض‌الحسنه و جعاله، تنها طلای زینتی (ساخته‌شده) پذیرفته می‌شود و سکه یا شمش طلا مورد قبول نیست.

4. مدت زمان و نحوه بازپرداخت وام طلای بانک کارگشایی چگونه است؟ وام‌های قرض‌الحسنه و جعاله معمولاً پس از یک سال و به‌صورت یکجا تسویه می‌شوند؛ درحالی‌که تسهیلات با سقف بالاتر (مانند وام ۵۰ میلیونی) امکان بازپرداخت اقساطی ماهانه تا ۶۰ ماه را دارد.

5. آیا می‌توان هم‌زمان هم وام قرض‌الحسنه و هم وام جعاله دریافت کرد؟ بله، در صورتی که متقاضی طلای کافی برای وثیقه‌گذاری هر دو طرح را داشته باشد، امکان دریافت هم‌زمان هر دو نوع تسهیلات وجود دارد.