لوله برق خم گرم چیست و کجا استفاده می شود؟

لوله برق خم گرم نوعی محافظ برای سیم ها و کابل های الکتریکی است که از پلیمر پی وی سی سخت (UPVC) ساخته می شود و ویژگی بارز آن قابلیت انعطاف پذیری با استفاده از حرارت است. برخلاف لوله های پلاستیکی خشک که برای تغییر مسیر به قطعات واسطه و زانویی نیاز دارند، این لوله با قرار دادن یک فنر مخصوص در داخل آن و تاباندن حرارت ملایم، به زاویه دلخواه خم می شود و پس از سرد شدن، حالت جدید خود را با بالاترین سطح استحکام حفظ می کند.

تفاوت لوله برق خم گرم با لوله های معمولی در چیست؟

بسیاری از افراد ناآگاه به تفاوت های فنی در حوزه تاسیسات، لوله های معمولی را به جای لوله های نسوز انتخاب می کنند. تفاوت اصلی در ساختار پلیمری، میزان مقاومت و رفتار آن ها در برابر حرارت و فشار فیزیکی نهفته است. لوله های معمولی هنگام خم شدن می شکنند، ترک می خورند یا به اصطلاح دوپهن می شوند، اما ساختار لوله برق خم گرم به گونه ای توسعه یافته است که بافت آن در زمان فرم دهی کاملا منعطف شده و پس از نصب، یکپارچگی خود را از دست نمی دهد.

حذف قطعات زانویی و کاهش افت ولتاژ

در شبکه های برق کشی با روش های قدیمی، در هر کنج و زاویه دیوار به یک اتصال زانویی و استفاده از چسب پی وی سی نیاز است. این اتصالات علاوه بر افزایش زمان اجرا، نقاط ضعفی برای گیر کردن فنر سیم کشی ایجاد می کنند و ممکن است باعث زخمی شدن روکش کابل ها شوند. با استفاده از لوله برق خم گرم، قطعات زانویی کاهش می یابد. این موضوع سرعت کار تکنسین برق را افزایش داده و ریسک آسیب به روکش سیم ها و افت ولتاژ در آینده را کاهش می دهد.

مقاومت مکانیکی و ایمنی در برابر آتش سوزی

پلیمرهای به کار رفته در محصولات استاندارد دارای خاصیت خود خاموش شوندگی (Flame Retardant) هستند. به این معنا که در صورت بروز اتصالی در شبکه برق داخلی و ایجاد جرقه، لوله به هیچ عنوان شعله ور نمی شود و آتش را به سایر بخش های ساختمان منتقل نمی کند. لوله های پلاستیکی معمولی فاقد این ویژگی ایمنی بوده و به سرعت ذوب شده یا می سوزند که خسارات جبران ناپذیری به بار می آورند.

نحوه صحیح فرم دهی و استفاده از لوله برق خم گرم

برای پیمانکاران و افرادی که به تازگی با این تجهیزات نوین آشنا شده اند، درک فرآیند فرم دهی بسیار کاربردی خواهد بود. برای تغییر زاویه لوله به صورت کاملا استاندارد، به دو ابزار اصلی نیاز است: فنر خم کن مخصوص که قطر آن با قطر داخلی لوله همخوانی داشته باشد و یک منبع حرارتی مانند سشوار صنعتی. اجرای این کار نیازمند دقت، تجربه و رعایت اصول اولیه تاسیساتی است.

استفاده از فنر خم کن داخلی

ابتدا فنر خم کن به داخل لوله هدایت می شود. محل قرارگیری فنر باید دقیقا همان نقطه ای باشد که قرار است زاویه ۹۰ یا ۴۵ درجه در آن ایجاد شود. وظیفه اصلی این فنر فولادی، جلوگیری از جمع شدن، له شدن یا مسدود شدن مسیر داخلی لوله در هنگام اعمال فشار فیزیکی توسط دست است. اگر این فنر استفاده نشود، دیواره های داخلی لوله تحت تاثیر حرارت به هم میچسبند و عملا مسیر عبور کابل های برق مسدود می گردد.

اعمال حرارت یکنواخت با سشوار صنعتی

پس از جاگذاری فنر، تکنسین با استفاده از سشوار صنعتی، حرارت ملایم و یکنواختی را به صورت دورانی به سطح بیرونی لوله می تاباند. تمرکز حرارت در یک نقطه ثابت باعث سوختگی، نازک شدن دیواره و تغییر رنگ پلیمر می شود. به محض اینکه بافت پلاستیک به اندازه کافی نرم و انعطاف پذیر شد، لوله با دو دست به زاویه مورد نیاز خم می شود. پس از چند ثانیه نگه داشتن و خنک شدن بافت پلیمر در دمای محیط، لوله حالت ثابت و سخت جدیدی به خود گرفته و فنر به راحتی از داخل آن خارج می شود.

مزایای استفاده از لوله برق خم گرم در پروژه های ساختمانی

انتخاب متریال مناسب نقش پررنگی در طول عمر مفید سازه و کاهش هزینه های نگهداری دارد. جایگزین کردن سیستم های قدیمی با این نوع شبکه سازی مزایای متعددی برای مجریان پروژه، انبوه سازان و مالکان ساختمان به همراه دارد که بارزترین آن ها شامل موارد زیر است:

• کاهش محسوس زمان نصب و اجرای تاسیسات توکار به دلیل عدم نیاز به اندازه گیری مداوم، برش کاری، چسباندن و نصب قطعات واسطه.
• صرفه جویی مستقیم در هزینه های خرید لوازم جانبی از جمله بوشن ها، اتصالات زانویی متعدد و چسب های شیمیایی.
• دوام و مقاومت فیزیکی بسیار بالا در برابر ضربه و فشارهای سنگین ناشی از بتن ریزی در کف و سقف ساختمان ها.
• عمر مفید بسیار طولانی و عدم پوسیدگی، شکنندگی یا واکنش های شیمیایی مخرب در گذر زمان.

کاربردهای اصلی: لوله برق خم گرم کجا استفاده می شود؟

این محصولات به دلیل برخورداری از ضریب ایمنی بالا، مقاومت مکانیکی مطلوب و سهولت در اجرا، در اکثر پروژه های مسکونی، مجتمع های تجاری بزرگ و سوله های صنعتی کاربرد وسیعی دارند. از آنجایی که استانداردهای نوین نظام مهندسی نظارت سختگیرانه تری روی ایمنی شبکه های الکتریکی دارند، مهندسان ترجیح می دهند تمام مسیرهای کابل کشی را با این متریال ایمن کنند.

اهمیت استفاده از لوله های پی وی سی یکپارچه در سطح جهانی نیز مورد تایید مراجع علمی است. به گزارش مقالات تخصصی منتشر شده توسط موسسه پلاستیک و لوله (plasticpipe.org):

 سیستم های لوله کشی پی وی سی سخت که قابلیت فرم دهی ایمن با حرارت را دارند، مقاومت ساختاری خود را حتی در زوایای تند حفظ کرده و با حذف اتصالات اضافی، خطر نفوذ رطوبت، نشتی یا آسیب مکانیکی به شبکه کابل کشی را در مسیرهای طولانی به حداقل ممکن می رسانند.

راهنمای انتخاب محصولات از برندهای معتبر و شناخته شده

پس از درک ماهیت و دلایل مهندسی برای استفاده از این لوله ها در شبکه سازی برق، مسئله مهم تامین و تهیه محصول کاملا استاندارد مطرح می شود. در بازار شلوغ تاسیسات، محصولات متفرقه و بی کیفیتی وجود دارند که صرفا با لیبل نسوز فروخته می شوند، اما در عمل هنگام حرارت دیدن توسط سشوار صنعتی فورا سیاه شده، می سوزند یا در زمان خم کاری می شکنند. اینجاست که اهمیت انتخاب تامین کنندگان اصولی مشخص می شود.

کارخانه های تولیدی مطرح، فرمولاسیون بسیار دقیقی را برای ترکیب رزین پی وی سی و مواد پایدارکننده (استابلایزرها) به کار میبرند تا محصول نهایی مقاومت حرارتی و کششی مطلوبی داشته باشد. محصولاتی که تحت عنوان برندهای معتبر و شناخته شده به بازار عرضه می شوند، دارای کدهای تاییدیه استاندارد ملی و گواهینامه های ایمنی از سازمان های نظام مهندسی هستند. وقتی لوله ای از برندهای معتبر و شناخته شده خریداری می شود، مجری پروژه اطمینان کامل دارد که لوله در برخورد با شعله غیر مستقیم و حرارت رفتار یکنواختی از خود نشان می دهد و ساختار مولکولی آن دچار فروپاشی نمی شود.

یکی دیگر از ویژگی های متمایز کننده تولیدات برندهای معتبر و شناخته شده، صیقلی بودن بی نقص سطح داخلی لوله ها است. این سطح صاف، میزان اصطکاک را در مسیر عبور سیم ها به حداقل ممکن رسانده و از پارگی یا نازک شدن روکش عایق کابل ها در مسیرهای طولانی جلوگیری می کند. حفظ سلامت روکش کابل، مانع از ایجاد اتصالی و حوادث ناگوار آتش سوزی در گذر زمان خواهد شد.

برای اطمینان کامل از اصالت و کیفیت مصالح خریداری شده، پیشنهاد می شود همواره تست حرارت مستقیم و تست خمش با فنر فولادی را روی نمونه های تهیه شده انجام دهید. لوله استاندارد باید به نرمی زاویه گرفته و در صورت حذف منبع حرارت خارجی، قابلیت اشتعال نداشته باشد. انتخاب هوشمندانه متریال پایه از تولیدکنندگان معتبر، ضامن امنیت، پایداری و حفظ کیفیت در هر پروژه ساختمانی خواهد بود.