سه شنبه, 28 فروردين 1397 - 17:25

عملکرد ارزی بانک مرکزی در بوته نقد یک اقتصاددان / تبعات اقتصاد جزیره ای

فرصت امروز: درحالی انتقادها به عملکرد ارزی بانک مرکزی بالا گرفته است که چندی پیش 63 نماینده مجلس در تذکری به رئیس جمهور خواستار برکناری رئیس کل بانک مرکزی شدند و همچنین رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس روز یکشنبه در نشست هیأت نمایندگان اتاق ایران با اشاره به پایان دوره پنج ساله ریاست ولی الله سیف بر بانک مرکزی، خواستار تغییر و جابه جایی او شد و گفت که اگر فردی توان اداره بانک مرکزی را ندارد، بهتر است کنار برود؛ نکته ای که حالا سیف در واکنش به گفته محمدرضا پوربراهیمی عنوان کرده که از آن استقبال می کند.

این درحالی است که یك هفته از جلسه اضطراری ستاد اقتصادی دولت با حضور رئیس جمهور و اجرای سیاست ارز تک نرخی می گذرد و بانک مرکزی نیز تاکنون ١١ اطلاعیه درباره سیاست های جدید ارزی صادر کرده است. در این میان، تحلیل های متفاوتی از آنچه در بازار ارز در طول روزها و هفته های اخیر گذشت، صورت گرفته و برخی معتقدند که سیاست های جدید ارزی دولت مستقیما در سطوح بالا اتخاذ شده و سیاستگذار پولی به دلیل نتیجه نگرفتن از نسخه های پیشین برای ساماندهی بازار ارز، مجبور شده كار تخصصی خود را به نهادهای سیاسی، امنیتی و انتظامی بسپارد تا بازار از این طریق ساماندهی شود. چنانچه رئیس كمیسیون اقتصادی مجلس با اشاره به توضیحات مقامات بانك مركزی در جلسه روز دوشنبه این كمیسیون گفته است كه «آنان اطلاع دقیقی از برنامه های دولت برای مدیریت بازار ارز ندارند و تصمیم اصلی در این زمینه در نهاد ریاست جمهوری گرفته می شود.»

حالا رئیس کل بانک مرکزی درخصوص اظهارنظر رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس مبنی بر تغییر وی از سوی رئیس جمهور گفته است که شخصا از پیشنهاد آقای پورابراهیمی استقبال می کنم.

ولی الله سیف در گفت وگو با مهر، درباره اظهارنظر رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی مبنی بر تغییر وی توسط دولت، گفت: شخصا از پیشنهاد آقای پورابراهیمی استقبال می کنم و از اینکه جناب آقای رئیس جمهور، فرد شایسته ای را برای اداره بانک مرکزی انتخاب و منصوب کنند، ا استقبال می کنم؛ البته این حق طبیعی و اختیار قانونی ایشان است، اما از وی سوال می کنم شما که اقتصاد خوانده و کارشناس اقتصادی هستید، آیا معنا و مفهوم استقلال بانک مرکزی با این گونه اظهارنظر ها و درخواست ها سازگار است؟

پست ترین نوع سرمایه گذاری برای رشد اقتصادی

اما جدا از عملکرد ارزی بانک مرکزی، نکته ای که بسیاری از اقتصاددانان درباره آن اتفاق نظر دارند، خلأ یک سیاست روشن اقتصادی از سوی دولت است که در رأس این سیاست اقتصادی، سیاست ارزی ایستاده است.

در همین زمینه، حیدر مستخدمین حسینی معتقد است که دولت متاسفانه در حوزه اقتصادی به صورت جزیره ای عمل می کند و یک برنامه مدونی که بتواند تضمین کننده اشتغال و افزایش تولید ناخالص داخلی باشد، وجود ندارد.

او در گفت وگو با ایلنا، با اشاره به التهاب اخیر بازار ارز و با بیان اینکه بخش عمده ای از دلارها نزد مردم است، گفت: هم اکنون بخش عمده ای از دلارها نزد مردم است که هیچ کدام در چرخه اقتصادی نیست و علت آن، این است که دولت یک برنامه منسجم در حوزه اقتصادی ندارد. این منابع به سمت خرید سکه و طلا رفته است که یکی از پست ترین نوع سرمایه گذاری برای رفاه جامعه و رشد اقتصادی کشور است.

مستخدمین حسینی ادامه داد: اگر سابقه چند سال اخیر را نگاه کنیم، می بینیم که هر سال از میزان سرمایه گذاری ها کاسته شده و یکی از دلایل اصلی این کاهش سرمایه گذاری ها نداشتن یک سیاست روشن اقتصادی است که در رأس این سیاست اقتصادی سیاست ارزی را می توان عنوان کرد.

این اقتصاددان افزود: اگر وضعیت ارز از یک سیاست باثبات برخوردار نباشد و تصمیم گیرندگان اقتصادی به یک باور جمعی برسند که نرخ ارز یک نرخ دستکاری شده است آن زمان تصمیم خود را می گیرند که نرخ ارز دستخوش دستکاری نهاد دولت است و آن زمان برای اعمال سرمایه گذاری شان در کشور تردید به خرج می دهند.

وی گفت: دولت روحانی از روزی که روی کار آمد نوید و مژده یکسان سازی نرخ ارز را داد و بانک مرکزی هم مرتب اعلام می کرد که تا سه یا شش ماه آینده و یا حتی تا یک سال آینده این اتفاق می افتد، اما این ماجرا ادامه پیدا کرد و هنوز هم با وجود اعلام معاون اول رئیس جمهور ارز تک نرخی نشده است و بازار مقاومت می کند.

هرج و مرج ارزی دور از انتظار نبود

به گفته مستخدمین حسینی، زمانی که حوزه تصمیم سازی و تصمیم گیری متغیرهای اقتصادی و سرمایه گذاری چنین تصویر روشنی را به جامعه نمی دهد این انتظار می رود که با یک هرج و مرج ارزی مواجه شویم، این اثر می توانست برای حوزه های دیگر نیز تأثیرگذار باشد.

او ادامه داد: تیم اقتصادی دولت یازدهم در ابتدا به اشتباه وضعیت را خروج از رکود قلمداد می کرد این در حالی است که در سطح اجتماعی و جامعه به گونه دیگری این موضوع مطرح شد. ما هنوز به وضعیت سال ۹۰ دست پیدا نکرده ایم و این موضوع را نمی توان عنوان کرد که ما به خروج از رکود دست یافته ایم، زیرا رکود همچنان وجود دارد و یکی از معضلاتی است که باید برای آن فکری اساسی کرد.

وی با اشاره به بحث نوسانات عجیب نرخ ارز نیز افزود: افزایش بهای دلار نیز به این امر دامن زده؛ به گونه ای که امروز سرمایه گذاری ها و پس اندازهای جامعه به سمت و سوی خریدن ارز خارجی یا حتی طلا و سکه به عنوان یک پس انداز حرکت می کند.

این اقتصاددان با بیان اینکه سیاست های کنونی، دارایی ها را حبس کرده است، گفت: سیاست های کنونی به سوی سرمایه گذاری و رفاه جامعه حرکت نمی کند و وجوه و منابع جامعه برای ایجاد اشتغال و رشد تولید و بحث افزایش صادرات غیرنفتی سوق پیدا نمی کند و به سمت دارایی هایی حرکت می کند که هیچ گونه بازدهی نداشته و تنها حبس شده اند.

وی با اشاره به خروج سرمایه در سال ۹۶ افزود: اخیرا صندوق بین المللی پول این نرخ را حدود ۲۷میلیارد دلار اعلام کرده و رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس هم این موضوع را به گونه دیگری عنوان کرده است.

نرخ ارز همیشه باید از چارچوب علم اقتصاد تبعیت کند

این اقتصاددان با تأکید بر اینکه نرخ ارز همیشه باید از چارچوب علم اقتصاد تبعیت کند، افزود: دولت ساز و کار علم اقتصاد ما را در کجا می تواند ببیند؟ آیا در چارچوب یک کشور توسعه یافته می بیند یا در چارچوب یک کشور توسعه نیافته؟ دولت کدام مکانیزم درست را برای پیشبرد کانون های اقتصادی کشور در نظر دارد؟ در علم اقتصاد گفته می شود سیاست های بانک مرکزی باید از چارچوب علم اقتصاد تبعیت کند.

وی تصریح کرد: امروز شاهد آنیم که سیاست های بانک مرکزی که یکی از آن سیاست ها سیاست ارزی است برهم زننده ثبات اقتصادی و تعادلی است که در اقتصاد وجود دارد و به جای آنکه نقش آرام کننده و تعدیل کننده به ارز را بدهد عکس آن عمل می کند.

مستخدمین حسینی گفت: سیاست های پولی از تعیین نرخ سود بانکی تا انتشار گواهی سپرده، برای سال ۹۷ به سمت زیاندهی بیشتر بوده و بار سنگینی را به همراه داشته است.

نرخ سود بانکی ۱۵درصدی را مردم پذیرفته اند

وی ادامه داد: نرخ سود بانکی ۱۵درصدی را مردم پذیرفته اند، اما با انتشار گواهی سپرده حدود ۴۸۰هزار میلیارد تومان جابه جایی در میزان سپرده ها رقم خورد که هزینه بالایی را برای همه بانک ها به همراه داشت، در حال حاضر سیاست بسیار غلطی پیش گرفته شده که اقتصاد را به بحران نزدیک کرده است و این مسئولیت را به بانک مرکزی می دهد که برهم زننده تعادل به جای تعادل بخشی باشد.

این اقتصاددان در پایان گفت: تا زمانی که دولت نگاهش را تغییر نداده تیم اقتصادی با این ترکیب نمی تواند ادامه دهد. بانک مرکزی و وزارت اقتصاد و مشاوران اقتصادی دولت فاقد این بینش هستند تا مشکلات اقتصادی را حل کنند.

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید



عضویت در خبرنامه فرصت امروز

با عضویت در این خبرنامه از آخرین مطالب روزنامه مطلع خواهید شد.

Please wait

با ما در ارتباط باشید

021.88895341

021.88895342

[email protected]

شبکه های اجتماعی